Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het nieuws, uitgelegdDinsdag 20 oktober 2026

Hoe oud ben je?

Dan kies ik de juiste verhalen voor jou. Je kunt het altijd veranderen.

Klimaat Woensdag 23 september

Zee-ijs bij de Noordpool op tiende laagste plek

Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het zee-ijs bij de Noordpool bereikte waarschijnlijk op 12 september zijn kleinste omvang van het jaar. Dat meldden de Amerikaanse onderzoeksinstellingen NASA en NSIDC.

Satellietfoto van de aarde van bovenaf, met het witte ijs en de wolken rond de Noordpool.
Satellietbeeld van de Noordpool met zee-ijs en wolken (archiefbeeld) Foto: NASA, publiek domein via Wikimedia Commons

Zee-ijs is bevroren zeewater dat op de oceaan drijft. Elke zomer smelt een deel ervan, en aan het einde van de zomer is er het minste ijs. Dat jaarlijkse minimum was ongeveer 4,6 miljoen vierkante kilometer. Het is een voorlopige melding.

Dat is samen met 2008, 2010 en 2025 de tiende laagste waarde sinds de satellietmetingen. Die metingen begonnen in oktober 1978. Het laagste minimum ooit was ongeveer 3,39 miljoen vierkante kilometer, op 17 september 2012.

De twintig laagste minima sinds 1978 vallen allemaal in de laatste twintig jaar, van 2007 tot 2026. Onderzoeker Walt Meier van het NSIDC zegt dat de daling de laatste jaren is afgevlakt. Het ijs ligt volgens hem nog wel laag vergeleken met het begin van de metingen. Meier en NASA-onderzoekster Linette Boisvert noemen dat nog geen blijvende trend, want het ijs verschilt sterk van jaar tot jaar.

Volgens Boisvert hielden meer wolken in de afgelopen tien jaar zonlicht tegen, waardoor het smelten niet nog sneller ging. Volgens het NSIDC kan een storm laat in het seizoen het ijs nog samendrukken en de oppervlakte kleiner maken.

Dit leer je ook op school De Noordpool ligt in het uiterste noorden van de aarde.

Waarom is dit belangrijk?

Alle twintig laagste minima sinds 1978 vielen in de laatste twintig jaar, van 2007 tot 2026.

Moeilijke woorden

zee-ijs
Bevroren zeewater dat op de oceaan drijft.
minimum
De laagste waarde die gemeten wordt.
satellietmetingen
Metingen die een toestel dat rond de aarde draait van daarboven doet.
voorlopig
Nog niet helemaal zeker; het kan later nog veranderen.
Noordpool
De plek in het uiterste noorden van de aarde.

Hoe weten we dit?

2 bronnen

Dit is zeker

  • Het zee-ijs bereikte waarschijnlijk op 12 september 2026 zijn jaarlijkse minimum van ongeveer 4,6 miljoen vierkante kilometer.
  • Dat is samen met 2008, 2010 en 2025 de tiende laagste waarde sinds de satellietmetingen.
  • De twintig laagste minima sinds 1978 vallen allemaal in de laatste twintig jaar.

Dit zeggen mensen

  • Walt Meier van het NSIDC zegt dat de daling is afgevlakt, maar dat het ijs nog laag ligt vergeleken met het begin van de metingen.
  • Meier en Linette Boisvert van NASA noemen dat nog geen blijvende trend, want het ijs verschilt sterk van jaar tot jaar.
  • Het NSIDC zegt dat een late storm het ijs nog kan samendrukken en de oppervlakte kleiner maken.

Hier haalden we het nieuws

  • NSIDC (National Snow and Ice Data Center)
  • NASA

Nieuwskaart

Zee-ijs bij de Noordpool op tiende laagste plek

Wie?
NASA en het NSIDC melden het
Wat?
Zee-ijs bereikt tiende laagste minimum
Waar?
Bij de Noordpool
Wanneer?
Waarschijnlijk 12 september 2026
Hoe?
Gemeten met satellieten

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)

  • NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden) Nederlands
  • NL6 1.1.5 Vergelijken hoe verschillende mensen over hetzelfde denken Nederlands
  • AK4 4.2.8-4.2.10 Weer, klimaat en extreem weer aardrijkskunde

Kennisanker

De Noordpool ligt in het uiterste noorden van de aarde. AK4 4.2.8-4.2.10 Weer, klimaat en extreem weer

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4, 5) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Alle twintig laagste minima sinds 1978 vielen in de laatste twintig jaar, van 2007 tot 2026.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Minste ijs van het jaar bij de Noordpool

Een computer (AI) hielp dit verhaal schrijven. Zo werkt Weetwat

Elk jaar smelt er ijs op de zee bij de Noordpool. Waarschijnlijk was er in september het minste ijs van het jaar.

Satellietfoto van de aarde van bovenaf, met het witte ijs en de wolken rond de Noordpool.
Satellietbeeld van de Noordpool met zee-ijs en wolken (archiefbeeld) Foto: NASA, publiek domein via Wikimedia Commons

Wetenschappers meten het ijs met satellieten. Een satelliet is een toestel dat rond de aarde draait en van daarboven metingen maakt.

Het ijs bedekte ongeveer 4,6 miljoen vierkante kilometer zee. Dat is de tiende kleinste oppervlakte sinds de metingen begonnen. Drie andere jaren delen die plaats.

Onderzoeker Walt Meier zegt dat het minimum de laatste jaren ongeveer gelijk blijft. Maar volgens hem ligt het ijs nog laag vergeleken met vroeger.

Dit leer je ook op school De Noordpool ligt in het uiterste noorden van de aarde.

Waarom is dit belangrijk?

Sinds 2007 zijn alle twintig laagste minima voorgekomen, en 2026 staat samen met drie andere jaren op de tiende plaats.

Moeilijke woorden

satelliet
Een toestel dat rond de aarde draait en van daarboven metingen of foto's maakt.
Noordpool
De plek in het uiterste noorden van de aarde.
wetenschappers
Mensen die dingen onderzoeken en uitzoeken hoe ze werken.

Hoe weten we dit?

2 bronnen

Dit is zeker

  • Het zee-ijs bij de Noordpool bereikte waarschijnlijk op 12 september 2026 zijn kleinste omvang van het jaar.
  • Het ijs bedekte ongeveer 4,6 miljoen vierkante kilometer.
  • Dat is samen met drie andere jaren de tiende laagste waarde sinds de metingen.

Dit zeggen mensen

  • Onderzoeker Walt Meier zegt dat het minimum de laatste jaren ongeveer gelijk blijft, maar dat het ijs nog laag ligt vergeleken met het begin van de metingen.

Hier haalden we het nieuws

  • NSIDC (National Snow and Ice Data Center)
  • NASA

Nieuwskaart

Minste ijs van het jaar bij de Noordpool

Wat?
Zee-ijs bereikte zijn jaarlijkse minimum
Waar?
Bij de Noordpool
Wanneer?
Waarschijnlijk 12 september 2026
Hoe?
Gemeten met satellieten

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Kort (6 tot 8 jaar)

  • NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst Nederlands
  • NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp Nederlands
  • AK4 4.2.8-4.2.10 Weer, klimaat en extreem weer aardrijkskunde

Kennisanker

De Noordpool ligt in het uiterste noorden van de aarde. AK4 4.2.8-4.2.10 Weer, klimaat en extreem weer

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Sinds 2007 zijn alle twintig laagste minima voorgekomen, en 2026 staat samen met drie andere jaren op de tiende plaats.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Meer nieuws

Satellietfoto van Antarctica, een wit en bruin ijscontinent omringd door donkerblauwe zee.
KlimaatVrijdag 16 oktober

Minder ijs op de zee rond AntarcticaAntarctica heeft opnieuw weinig zee-ijs

Rond Antarctica drijft in de winter veel ijs op de zee. Elk jaar in september is dat ijs het grootst. Maar in 2026 was het kleiner dan in bijna alle gemeten jaren.Rond Antarctica was de winterpiek van het zee-ijs in september 2026 de op twee na laagste sinds satellieten het meten. Wetenschappers volgen of dit een blijvende verandering is.
Roze en groene gaswolken met pilaren van gas en stof, omringd door veel kleine sterren in de ruimte. Illustratiefoto
RuimteDinsdag 20 oktober

Een 3D-model van een gaswolkEen 3D-model van een gaswolk in Orion

Onderzoekers maakten een nieuw 3D-model van de Orionbar. Dat is een rug van gas en stof in de ruimte.Onderzoekers maakten een nieuw driedimensionaal model van de Orionbar, een rug van gas en stof in de Orionnevel. Het model toont hoe licht de chemie in zo'n wolk verandert.

Foto: illustratiefoto
Een speelkaart met vier ratten die in een houten bootje roeien onder een stralende zon.
CultuurDinsdag 20 oktober

Kaarten uit de kluis in TurnhoutZeldzame speelkaarten komen uit de kluis

In Turnhout opent een nieuwe tentoonstelling over verzamelkaarten. Je ziet er kaarten van Magic, Pokémon en Lorcana.Het Speelkaartenmuseum in Turnhout opent op zaterdag 5 december 2026 een nieuwe tentoonstelling over trading card games. Die heet 'From the Vault – Magic, Pokémon, Lorcana'.