Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het nieuws, uitgelegdDinsdag 20 oktober 2026

Voor ouders en leerkrachten

Het nieuws, uitgelegd. Weetwat legt elke dag nieuwsverhalen uit voor kinderen van 6 tot 12 jaar. Elk verhaal heeft twee versies: Kort (1e tot 3e leerjaar) en Lang (4e tot 6e leerjaar).

Leerkracht?

Hoe je Weetwat in de klas gebruikt en bij welke minimumdoelen de verhalen aansluiten: zie Voor leerkrachten.

Proefversie

Weetwat is een publieke proefversie: iedereen kan de site bekijken, maar ze staat nog niet in zoekmachines. We testen hoe goed deze manier van werken is.

De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Verhalen die alle controles doorstaan, komen nu vanzelf online. Er leest nog geen mens elk verhaal na voor het online komt.

Zo werkt het

  1. Feiten

    Een AI-model zoekt bij een onderwerp de feiten op in verschillende bronnen en houdt meningen apart, met de naam van wie ze heeft. Sommige verhalen hebben maar één bron, bijvoorbeeld ruimtenieuws van NASA of ESA. Dan staat er "Eén bron". Soms voegt het uitleg uit algemene kennis toe, zoals "Brussel is de hoofdstad van België".

  2. Schrijven

    Het AI-model schrijft het verhaal in eigen woorden, in twee niveaus. Een programma vergelijkt de tekst met de bronnen: een verhaal met overgenomen zinnen komt niet online.

  3. Controles

    Een programma meet zinslengte en moeilijke woorden en zoekt beladen woorden. Een tweede AI-model toetst de tekst aan de feiten en kijkt of het verhaal geschikt is voor kinderen. Bij politiek nieuws vraagt het per partij of een aanhanger de tekst eerlijk zou vinden: N-VA, Vlaams Belang, Vooruit, CD&V, Groen, PVDA en Open VLD.

  4. Voor de klas

    De extra's ("Dit leer je ook op school", "Feit of mening?" en de oordeelvraag in de quiz) controleert een programma: wie zegt wat, geen overgenomen zinnen, geen beladen woorden. Een controle door een tweede AI-model komt erbij; oudere extra's zijn alleen door het programma gecontroleerd.

  5. Publiceren

    In deze proefversie komen verhalen die alle controles doorstaan automatisch online. De andere wachten op een redacteur. Een redacteur kan elk verhaal aanpassen of offline halen.

Volledig neutraal schrijven kan niemand, en AI maakt soms fouten. Daarom tonen we hoe het werkt.

Foto's

Bij sommige verhalen staat een echte foto met een open licentie (zoals CC BY-SA of publiek domein), van Wikimedia Commons of NASA. Een AI-model kiest ze en controleert of ze geschikt zijn voor kinderen. Onder de foto staat wat hij toont. Is het geen foto van dit verhaal zelf, dan staat er "Illustratiefoto", ook op de kaartjes van de voorpagina. Bij moeilijk nieuws staat altijd een tekening. Wie de foto's maakte en onder welke licentie: zie Beeldbronnen.

Video's

Bij een verhaal kan een korte video staan. Een redacteur bekijkt en keurt elke video goed voor hij online komt. Reclamefilmpjes van merken komen er niet op.

  • Eigen video's. Video's met een open licentie (bijvoorbeeld van NASA, ESA, ESO of Wikimedia Commons) staan op onze eigen server. Ze starten nooit vanzelf.
  • YouTube. Andere video's komen van YouTube. Eerst zie je alleen een stilstaand beeld van onze eigen server. Pas als je op "Speel de video af (YouTube)" tikt, laadt YouTube de video, in de privacymodus (youtube-nocookie.com). Vanaf dan gelden de regels van YouTube voor die video.

Moeilijk nieuws

Hierover schrijven we niet:

  • zelfdoding en zelfbeschadiging
  • roddels over beroemdheden, relaties, scheidingen
  • misdaad zonder maatschappelijk belang

Ander moeilijk nieuws vertellen we wel, rustig en zonder schokkende details. Bij zo'n verhaal staat altijd een tekening (geen foto) en een zorgbox die naar Awel (102) verwijst. Het gaat om:

  • oorlog en gewapende conflicten
  • aanslagen en terreur
  • natuurrampen, ongelukken, branden
  • misbruikzaken en geweld
  • drugs en verslaving
  • gokken als onderwerp
  • overlijden
  • ziektes, epidemieën
  • vluchtelingen en migratie
  • armoede en honger
  • klimaatnieuws dat angst kan oproepen

Bronnen

Deze bronnen staan bij de verhalen die nu online zijn (213 in totaal), met het aantal verhalen. Bij de bronnen die we vast volgen, staat een korte typering.

Andere bronnen

Die vond het AI-model bij het opzoeken van de feiten: CyclingUpToDate (5), Cyclingnews (4), Domestique Cycling (4), Kuwait Times (4), Archaeology Magazine (3), EurekAlert! (persbericht Universiteit Göttingen) (3), IDL Pro Cycling (3), The Star (Maleisië) (3), Anadolu Agency (2), arXiv (2), Bicycling.nl (2), DLR (Duits Lucht- en Ruimtevaartcentrum) (2), Ecoticias (2), Fox News (2), Frontiers in Amphibian and Reptile Science (2), Goal (2), Nautilus (2), nieuws.nl (2), Space.com (2), The Brighter Side of News (2), The Express Tribune (2), The Weather Network (2), Zoo Atlanta (2), 444.hu, A Bola, Abendzeitung München, Above the Norm News, AC Milan, ACV Openbare Diensten, Adelaide University, AeroCorner, Aerospace America, Africanews, Agentschap Wegen en Verkeer, AGI, Agricultural and Forest Meteorology (ScienceDirect), Agência Brasil, Air Data News, allAfrica (Capital FM), Arab News Pakistan, Archeowieści, Arise News, Asia News Network, AstroBackyard, Astroblogs.nl, Aviation Week, Belgeo, Brujula Bike, Brussels Museums, Brussels Signal, Business AM, Canadian Space Agency, Chelsea FC, Citizen Digital, Clouseau (officiële website), ColombiaOne, Cyprus Mail, Daily News Egypt, Daily Sabah, Daily Tribune (Filipijnen), Dartmouth College, Dender Journaal, Discover Magazine, Disney Parks Blog, Diário de Notícias (Portugal), Down To Earth, Eastern Herald, EcoPortal, Editie Pajot, El Diario de Santiago, Entertainment Now, EWTN News (ACI Stampa), FCBinside, Flashscore, Florida Atlantic University, Funk and Play, Gemeente Bertem, Georgia Public Broadcasting, GKToday, Global Agriculture, Global News, Golden Palace News, Good News Network, Greenpeace Belgium, Guinness World Records, Hawaiʻi Public Radio, Het Noorse Nobelcomité, Het Schaap, Heute.at, Hola Hageland, India Science and Technology (Indiase overheid), Infobae, Infrastructure Now, IPS Nieuws (België), Jackson School of Geosciences (University of Texas at Austin), Jalopnik, KickCancer, KIRO 7, Klimaatcoalitie, KMI, Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen, KRDO, KSL, LADbible, Leefmilieu Brussel (Bruxelles Environnement), Lokaal bestuur Zaventem, Lokaal Nieuws, Looopings, Lund University, Max-Planck-Gesellschaft, Media Marketing, Met Office, National Catholic Register, Nature World News, Natuurpunt, NewsBytes, NieuwsFiets, Nieuwskrant, Nigerdiaspora, NPR (WWNO), NSIDC (National Snow and Ice Data Center), Onlinekhabar English, Otheo, Outlook India, P-Magazine, Pathé België, PLOS ONE, Pool Ruimte, Presidencia de la República (Mexico), Pretwerk, ProCyclingUK, Provincie Vlaams-Brabant (persdienst), PubMed Central (voorpublicatie bioRxiv), Radio Reflex, Raumfahrer.net, RMF24 (via ua.news), SciTechDaily, screen.brussels, Sharesansar, Sigmalive, Sint-Pieters-Leeuw nieuwssite, Speelkaartenmuseum Turnhout, Sporting Telenet / Stievie (Telenet Play Sports), Stad Brussel, Team Visma | Lease a Bike, Techlicious, Teslarati, The Atlanta Journal-Constitution, The Escape Collective, The Gleaner, The Kathmandu Post, The Korea Times, The Meaning of Water, The National, The New Daily, The Tico Times, TIME, Time News, To Vima, TPO, TPO.nl, TuttoMercatoWeb, TVC News, UBC News, UEFA, University of Melbourne, University of Sydney, Velo 101, VILT, Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns, Vlaanderen.be, Voetbalprimeur, walk.brussels, Week van het Nederlands, Welingelichte Kringen, Wielernieuws.be, wissenschaft.de, WoodCentral, World Migratory Bird Day, Ynetnews, YOUCA, ZooFlits, Zweedse Academie.

Kinderen zien bij een verhaal alleen de namen van de bronnen, nooit links.

Privacy

  • Geen reclame, cookies of trackers. Geen telscript van een ander bedrijf op de site. We tellen zelf alleen totalen, en Cloudflare toont ons verkeerscijfers (zie Wat we tellen).
  • Geen accounts, reacties of chat.
  • Lettertypes, tekeningen, foto's en code komen van deze server. Alleen een YouTube-video komt van YouTube, en pas na een tik.
  • Zoeken gebeurt op het toestel zelf. Alleen het zoekwoord tellen we mee (zie hieronder). Het gaat niet naar iemand anders.
  • Kort of Lang en de lettergrootte blijven op het toestel zelf.
  • De quiz telt alleen op het scherm. Antwoorden en scores worden niet bewaard of verstuurd.
  • Voorlezen gebruikt alleen een stem die op het toestel zelf staat. Is er geen, dan werkt voorlezen niet.
  • De server van deze proefversie houdt een gewoon toegangslog bij (IP-adres en pagina).

Wat we tellen

We willen weten welke verhalen gelezen worden, of de quiz en het voorlezen helpen, en hoe en wanneer mensen Weetwat vinden. Daarom tellen we zelf, op onze eigen server, alleen totalen per dag:

  • hoe vaak een verhaal bekeken werd, en of dat in de versie voor 6 tot 8 jaar of 9 tot 12 jaar was;
  • hoe vaak een andere pagina bekeken werd (zoals de voorpagina of deze pagina), per soort pagina;
  • hoe vaak bij een verhaal de quiz uitgespeeld werd, voorlezen gestart werd, "Feit of mening?" af was, een video afgespeeld werd of de nieuwskaart geopend werd;
  • hoe vaak een zoekwoord gebruikt werd. Woorden die op persoonsgegevens lijken (met @, met 4 of meer cijfers, of heel lange woorden) bewaren we niet;
  • van welke website iemand naar ons kwam: alleen de naam van de website (zoals google.com of smartschool.be), nooit het adres of de naam van een pagina. Kwam iemand via een schoolplatform of een blogdienst, dan bewaren we alleen de naam van dat platform, nooit die van de school, de klas of de blog. Een webadres met een IP-adres erin bewaren we niet;
  • of een bezoek van buiten Weetwat kwam of van een klik binnen Weetwat. Van welke Weetwat-pagina iemand kwam, sturen en bewaren we niet;
  • uit welk land een pagina bekeken werd. Het land komt van Cloudflare, dat de site levert. We bewaren het niet per bezoeker, alleen het totaal per land;
  • op welk uur van de dag een pagina bekeken werd.
  • Onze teller bewaart geen cookies, geen IP-adres, geen toestel- of browsergegevens en geen profielen. Hij kan niet zien wie iets las of hoe vaak dezelfde persoon terugkwam.
  • Antwoorden, scores en wat je kiest in de oefeningen tellen we niet.
  • Vraagt je browser om niet gevolgd te worden (Global Privacy Control of Do Not Track), dan telt onze teller niets.
  • Zonder JavaScript wordt niets geteld.
  • Cloudflare levert de site en telt elk bezoek, ook als je browser vraagt om niet gevolgd te worden. Het toont ons totalen per dag: aantal bezoeken, landen, soort toestel (computer, gsm, tablet) en browser. IP-adressen vragen we daar niet op.

Fout gezien?

Een correctiefunctie is er nog niet. Laat het ons weten, dan kijken we het na.

Contact: [email protected]