Lood in inkt kan verbrande rollen leesbaar maken
Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat
Bijna 2000 jaar geleden verkoolde een vulkaanuitbarsting meer dan duizend rollen met oude teksten. Onderzoekers testten een manier om het schrift in zulke rollen zichtbaar te maken.
De rollen lagen in de bibliotheek van Herculaneum, een stad vlak bij de vulkaan Vesuvius in Italië. Ze zijn gemaakt van papyrus, een soort papier uit de oudheid. Zulke rollen uitrollen maakt ze vaak kapot.
Er is nog een probleem: de inkt bestaat uit koolstof, net als het verkoolde papyrus. Op een röntgenscan is het verschil daardoor klein en valt het schrift nauwelijks op.
Een team onder leiding van Douglas Seiler van de Amerikaanse universiteit UC Berkeley probeerde iets nieuws. Ze mengden loodnitraat door de inkt, omdat lood veel meer röntgenstralen tegenhoudt dan verbrand papyrus. Daarmee schreven ze op een nagemaakte rol van moderne papyrus. Die verkoolden ze in een oven met weinig zuurstof, waarna ze er röntgenscans van maakten.
De lijnen met lood waren goed zichtbaar, zelfs bij de kleinste hoeveelheid die ze probeerden. Lijnen zonder lood waren niet te zien. Na het digitaal uitrollen konden de onderzoekers woorden lezen, zoals de kinderen van.
Volgens de onderzoekers vergroot lood in de inkt de kans sterk dat een rol leesbaar wordt. Ze denken dat een draagbaar toestel eerst kan nagaan of een echte rol lood bevat. Er zijn nog ongeveer 1800 rollen en stukken bewaard, in Italië, Frankrijk en Engeland.
Dit leer je ook op school De oudheid is de periode van de oude Grieken en de Romeinen.
Waarom is dit belangrijk?
Er zijn nog ongeveer 1800 rollen en stukken bewaard, in Italië, Frankrijk en Engeland.
Moeilijke woorden
- papyrus
- Een soort papier uit de oudheid, gemaakt van een plant.
- verkoolde
- Zwart en broos geworden door hitte, zoals verbrand hout.
- röntgenscan
- Een opname waarmee je dwars door dingen heen kijkt.
- onderzoekers
- Mensen die iets grondig uitzoeken en testen.
- loodnitraat
- Een stof die lood bevat en die je door inkt kunt mengen.
Hoe weten we dit?
2 bronnen
Dit is zeker
- Een vulkaanuitbarsting verkoolde bijna 2000 jaar geleden meer dan duizend rollen.
- Lood in de inkt was goed zichtbaar op scans van een nagemaakte rol.
- De studie verscheen op 16 september 2026 in PLOS ONE.
Dit zeggen mensen
- De onderzoekers zeggen dat lood in de inkt de kans sterk vergroot dat een rol leesbaar wordt.
- De onderzoekers denken dat een draagbaar toestel eerst kan nagaan of een rol lood bevat.
Hier haalden we het nieuws
- PLOS ONE
- ScienceDaily
Feit, mening of bewering?
- Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
- Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
- Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.
Tik op Feit, Mening of Bewering.
-
De onderzoekers schreven op een nagemaakte rol met inkt waar loodnitraat in zat.
Twee bronnen beschrijven allebei die nagemaakte rol en de inkt met loodnitraat.
Bekijk het antwoord
Feit. Twee bronnen beschrijven allebei die nagemaakte rol en de inkt met loodnitraat.
-
De studie verscheen op 16 september 2026 in het tijdschrift PLOS ONE.
De datum 16 september 2026 en het tijdschrift PLOS ONE noemen beide bronnen.
Bekijk het antwoord
Feit. De datum 16 september 2026 en het tijdschrift PLOS ONE noemen beide bronnen.
-
Volgens de onderzoekers kan een klein draagbaar toestel vooraf nagaan of er lood in een rol zit.
Dat zegt de onderzoekers. Het toestel vond lood op de nagemaakte rol; of dat bij echte oude rollen ook lukt, moet nog blijken.
Bekijk het antwoord
Bewering. Dat zegt de onderzoekers. Het toestel vond lood op de nagemaakte rol; of dat bij echte oude rollen ook lukt, moet nog blijken.
0 van de 3 juist
Test jezelf
1 van 7
-
Wie? Opzoeken Aan welke universiteit is de leider van het onderzoek verbonden?
Douglas Seiler is verbonden aan UC Berkeley.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Wat? Opzoeken Wat mengden de onderzoekers door de inkt?
Ze mengden loodnitraat door de inkt.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Waar? Opzoeken Waar lagen de rollen toen de Vesuvius uitbarstte?
De rollen lagen in de bibliotheek van Herculaneum.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Wanneer? Opzoeken Wanneer verkoolde de uitbarsting de rollen?
Dat gebeurde bijna 2000 jaar geleden.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Waarom? Nadenken Waarom is schrift op verkoolde rollen moeilijk te zien op een scan?
Inkt en papier bestaan allebei uit koolstof, dus het verschil is klein.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Hoe? Opzoeken Hoe maakten de onderzoekers een rol die lijkt op de oude rollen?
Ze verkoolden een nagemaakte rol in een oven met weinig zuurstof.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Oordelen De onderzoekers zeggen: 'Lood in de inkt vergroot sterk de kans dat een rol leesbaar wordt.' Is dat een feit, een mening of een bewering?
De onderzoekers probeerden het alleen op een nagemaakte rol. Bij een echte oude rol is het nog niet getest. Het is een bewering.
0 van de 7 juist
Nieuwskaart
Lood in inkt kan verbrande rollen leesbaar maken
- Wie?
- Onderzoekers rond Douglas Seiler van UC Berkeley
- Wat?
- Lood in inkt maakt schrift zichtbaar op röntgenscans
- Waar?
- Bibliotheek van Herculaneum bij de Vesuvius
- Wanneer?
- Uitbarsting bijna 2000 jaar geleden; studie op 16 september 2026
- Waarom?
- Inkt en verkoold papyrus bestaan allebei uit koolstof
- Hoe?
- Met lood in de inkt en een röntgenscan
Weetwat · Het nieuws, uitgelegd
Voor de klas voor leerkrachten
Sluit aan bij
Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)
- GS6 5.2.7 De zes historische periodes geschiedenis
- GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis
- WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
Kennisanker
De oudheid is de periode van de oude Grieken en de Romeinen. GS6 5.2.7 De zes historische periodes
Quiz: leesvaardigheden
- Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4, 6) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
- Afleiden (vraag 5) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
- Beoordelen (vraag 7) · GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven
Feit of mening?
GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid
Nieuwskaart
Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.
Bespreek
Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Er zijn nog ongeveer 1800 rollen en stukken bewaard, in Italië, Frankrijk en Engeland.” Wat denken jullie?
Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten
