Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het nieuws, uitgelegdDinsdag 20 oktober 2026

Hoe oud ben je?

Dan kies ik de juiste verhalen voor jou. Je kunt het altijd veranderen.

Wetenschap Vrijdag 2 oktober

Supersnel vliegtuig vliegt zes keer in één week

Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het X-59-vliegtuig van NASA vloog in de week van 21 september zes keer. Dat is een record voor dit vliegtuig.

Het smalle, spitse X-59-vliegtuig van NASA staat bij zonsopkomst op het platform in de woestijn.
Het X-59-vliegtuig van NASA op het platform bij zonsopkomst (archiefbeeld) Foto: NASA Headquarters / NASA/Steve Freeman, publiek domein via Wikimedia Commons

Het vliegtuig vloog twee keer op 22 september, twee keer op 24 september en twee keer op 25 september. Het vorige weekrecord was vier vluchten. Het vliegtuig maakte zijn eerste vlucht in oktober 2025 en heeft nu in totaal 38 testvluchten gedaan.

Het haalde ook een nieuwe topsnelheid: Mach 1,53, ongeveer 1625 kilometer per uur. Mach 1 is de snelheid van het geluid. Het X-59-vliegtuig vloog dus sneller dan het geluid.

Als een vliegtuig sneller dan het geluid vliegt, kan je op de grond een harde knal horen. Volgens NASA wil het Quesst-programma laten zien dat het ook kan met een zachtere bonk. De vluchten testen hoe het vliegtuig zich gedraagt bij verschillende snelheden en hoogtes.

NASA wil later de reacties van mensen verzamelen op het zachtere geluid. Eerst volgt ongeveer drie weken gepland onderhoud. Als dat klaar is, krijgen de systemen van het vliegtuig een gewone controle. Daarna wil het team weer snel na elkaar testvluchten doen.

Dit leer je ook op school Onderzoekers herhalen metingen om zeker te zijn van hun resultaat.

Waarom is dit belangrijk?

NASA wil later de reacties van mensen verzamelen op het zachtere geluid van het vliegtuig.

Moeilijke woorden

record
Het beste resultaat dat ooit gehaald is.
topsnelheid
De hoogste snelheid die iets kan halen.
onderhoud
Iets nakijken en herstellen, zodat het blijft werken.
knal
Een heel hard geluid dat plots komt.
testvluchten
Vluchten om uit te proberen hoe een vliegtuig werkt.

Hoe weten we dit?

2 bronnen

Dit is zeker

  • Het vliegtuig vloog in de week van 21 september zes keer.
  • Het vorige weekrecord was vier vluchten.
  • Na deze vluchten volgt ongeveer drie weken onderhoud.

Dit zeggen mensen

  • NASA zegt dat het Quesst-programma wil laten zien dat supersnel vliegen kan met een zachtere bonk.

Hier haalden we het nieuws

  • NASA
  • Air Data News

Feit, mening of bewering?

  • Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
  • Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
  • Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.

Tik op Feit, Mening of Bewering.

  1. Het X-59-vliegtuig vloog in de week van 21 september 2026 zes keer.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Twee bronnen geven dezelfde week en hetzelfde aantal.

  2. Het vliegtuig haalde een topsnelheid van Mach 1,53, ongeveer 1625 kilometer per uur.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Twee bronnen noemen dezelfde snelheid.

  3. In totaal deed het X-59-vliegtuig 38 testvluchten.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Het totaal staat in twee bronnen.

  4. NASA zegt dat het Quesst-programma wil laten zien dat supersnel vliegen kan met een zachtere bonk.

    Bekijk het antwoord

    Bewering. Dat is wat NASA hoopt te tonen. Het is nog niet voor iedereen bewezen.

Nieuwskaart

Supersnel vliegtuig vliegt zes keer in één week

Wie?
Het X-59-vliegtuig van NASA
Wat?
Zes vluchten in één week, een record
Wanneer?
22, 24 en 25 september 2026
Waarom?
NASA wil tonen dat supersnel vliegen zachter kan
Hoe?
Topsnelheid van Mach 1,53 (ongeveer 1625 km/u)

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)

  • WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
  • ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid ICT
  • GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis

Kennisanker

Onderzoekers herhalen metingen om zeker te zijn van hun resultaat. WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 5) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 4) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
  • Beoordelen (vraag 6) · NL4 1.1.8 Beoordelen of de titel bij de tekst past

Feit of mening?

GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “NASA wil later de reacties van mensen verzamelen op het zachtere geluid van het vliegtuig.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Supersnel vliegtuig vliegt zes keer in een week

Een computer (AI) hielp dit verhaal schrijven. Zo werkt Weetwat

NASA heeft een bijzonder vliegtuig, de X-59. Het kan sneller vliegen dan het geluid.

Het smalle, spitse X-59-vliegtuig van NASA staat bij zonsopkomst op het platform in de woestijn.
Het X-59-vliegtuig van NASA op het platform bij zonsopkomst (archiefbeeld) Foto: NASA Headquarters / NASA/Steve Freeman, publiek domein via Wikimedia Commons

Dat vliegtuig vloog in september zes keer in één week. Dat is een nieuw record voor dit vliegtuig. Eerder vloog het in een week minder vaak.

Soms vliegt een vliegtuig sneller dan het geluid. Dan kan je op de grond een harde knal horen. NASA wil laten zien dat het ook zachter kan. Daarom test NASA dit vliegtuig.

Nu krijgt het vliegtuig ongeveer drie weken onderhoud. Daarna worden de systemen gecontroleerd, en dan wil NASA weer testvluchten doen.

Dit leer je ook op school Bij een test probeer je iets uit en schrijf je op wat er gebeurt.

Waarom is dit belangrijk?

NASA wil later de reacties van mensen verzamelen op het zachtere geluid van het vliegtuig.

Moeilijke woorden

record
Het beste resultaat dat ooit gehaald is.
onderhoud
Iets nakijken en herstellen, zodat het blijft werken.
knal
Een heel hard geluid dat plots komt.
vliegtuig
Een toestel met vleugels waarmee mensen of spullen door de lucht reizen.

Hoe weten we dit?

2 bronnen

Dit is zeker

  • Het vliegtuig vloog in september zes keer in één week.
  • Dat is een record voor dit vliegtuig.
  • Na de vluchten volgt ongeveer drie weken onderhoud.

Dit zeggen mensen

  • NASA zegt dat ze wil laten zien dat supersnel vliegen zonder harde knal kan.

Hier haalden we het nieuws

  • NASA
  • Air Data News

Wat weten we zeker?

In dit verhaal geven we alleen feiten. Een feit kun je nagaan. Weet jij hoe?

  • Het X-59-vliegtuig vloog in één week zes keer.

    Hoe weten we dat?

    Het aantal zes vluchten komt in beide bronnen voor.

  • Het vorige weekrecord was vier vluchten.

    Hoe weten we dat?

    Beide bronnen noemen hetzelfde oude record.

  • Er volgt ongeveer drie weken onderhoud.

    Hoe weten we dat?

    Zowel de duur als het onderhoud staan in beide bronnen.

Nieuwskaart

Supersnel vliegtuig vliegt zes keer in een week

Wie?
Het X-59-vliegtuig van NASA
Wat?
Zes vluchten in één week, een record
Wanneer?
September 2026
Waarom?
NASA wil tonen dat supersnel vliegen zachter kan

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Kort (6 tot 8 jaar)

  • WT4 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
  • NL4 1.1.7 De tekst verbinden met wat je al weet Nederlands

Kennisanker

Bij een test probeer je iets uit en schrijf je op wat er gebeurt. WT4 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 4) · NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden)

Feit of mening?

NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “NASA wil later de reacties van mensen verzamelen op het zachtere geluid van het vliegtuig.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Meer nieuws

Een kale vulkaanberg met een wolkje bij de top, die uit de diepblauwe zee omhoog steekt.
WetenschapZondag 18 oktober

Een vulkaan en de mensen onder de asOverleven onder meters as na een vulkaanuitbarsting

Een vulkaan in Japan barstte heel lang geleden uit. Onderzoekers vonden uit wat er toen met de mensen gebeurde.Ongeveer 7.300 jaar geleden barstte in Japan een enorme vulkaan uit. Nieuw onderzoek laat zien dat het lot van de mensen verschilde van plek tot plek.
Roze en groene gaswolken met pilaren van gas en stof, omringd door veel kleine sterren in de ruimte. Illustratiefoto
RuimteDinsdag 20 oktober

Een 3D-model van een gaswolkEen 3D-model van een gaswolk in Orion

Onderzoekers maakten een nieuw 3D-model van de Orionbar. Dat is een rug van gas en stof in de ruimte.Onderzoekers maakten een nieuw driedimensionaal model van de Orionbar, een rug van gas en stof in de Orionnevel. Het model toont hoe licht de chemie in zo'n wolk verandert.

Foto: illustratiefoto
Een speelkaart met vier ratten die in een houten bootje roeien onder een stralende zon.
CultuurDinsdag 20 oktober

Kaarten uit de kluis in TurnhoutZeldzame speelkaarten komen uit de kluis

In Turnhout opent een nieuwe tentoonstelling over verzamelkaarten. Je ziet er kaarten van Magic, Pokémon en Lorcana.Het Speelkaartenmuseum in Turnhout opent op zaterdag 5 december 2026 een nieuwe tentoonstelling over trading card games. Die heet 'From the Vault – Magic, Pokémon, Lorcana'.