Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het nieuws, uitgelegdDinsdag 20 oktober 2026

Hoe oud ben je?

Dan kies ik de juiste verhalen voor jou. Je kunt het altijd veranderen.

Wetenschap Woensdag 7 oktober

Belg wint Nobelprijs voor deeltjes die door alles heen vliegen

Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

De Belgisch-Amerikaanse onderzoeker Francis Halzen (82) heeft de Nobelprijs voor Natuurkunde 2026 gewonnen. Hij kreeg de prijs voor zijn werk aan IceCube, een detector op de Zuidpool.

Een oudere man met bril kijkt door een lange houten buis, een replica van een telescoop, in een grote zaal.
Francis Halzen kijkt door een replica van de telescoop van Galilei (archiefbeeld) Foto: Mauro.mezzetto, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons

De Zweedse academie van wetenschappen maakte de winnaar bekend op dinsdag 6 oktober 2026. Halzen kreeg de prijs voor zijn werk met IceCube. Daarmee ontdekte hij neutrino's met veel energie die uit de ruimte komen. Hij is 82 jaar.

Neutrino's gaan dwars door de aarde en door ons lichaam, zonder dat we het merken. Heel zelden botst één neutrino tegen een atoomkern. Dan ontstaat er een lichtflits.

Halzen stelde zijn idee in 1988 voor het eerst voor. IceCube is een kubieke kilometer ijs op de Zuidpool, met lichtsensoren die de flitsen volgen. Het ijs heeft voordelen: het is vrij van storingen en de grond is stabiel, zonder aardbevingen.

Met IceCube kunnen onderzoekers neutrino's opvangen van zeer energierijke processen ver in het heelal. Volgens het Nobelcomité opende Halzen daarmee de deur naar verre sterrenstelsels die we daarvoor niet konden waarnemen.

Dit leer je ook op school Een sterrenstelsel is een enorme groep sterren; onze zon hoort bij de Melkweg.

Waarom is dit belangrijk?

Met IceCube kunnen onderzoekers neutrino's opvangen van zeer energierijke processen ver in het heelal.

Moeilijke woorden

Nobelprijs
Een van de bekendste prijzen ter wereld. Hij wordt elk jaar uitgereikt voor belangrijk werk.
neutrino's
Piepkleine deeltjes die bijna overal dwars doorheen vliegen.
atoomkern
Het minuscule hart in het midden van een atoom.
sterrenstelsels
Een enorme groep van miljarden sterren, samen met gas en stof.

Hoe weten we dit?

6 bronnen

Dit is zeker

  • Francis Halzen won de Nobelprijs voor Natuurkunde 2026.
  • De winnaar werd bekend op dinsdag 6 oktober.
  • IceCube is een kubieke kilometer ijs op de Zuidpool met lichtsensoren.

Dit zeggen mensen

  • Het Nobelcomité zegt dat Halzen de deur opende naar verre sterrenstelsels.

Hier haalden we het nieuws

  • Het Laatste Nieuws
  • VRT NWS
  • Knack
  • De Morgen
  • Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen
  • ROB-tv

Feit, mening of bewering?

  • Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
  • Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
  • Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.

Tik op Feit, Mening of Bewering.

  1. Halzen kreeg de prijs voor zijn werk aan IceCube.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Twee bronnen noemen hetzelfde project als reden voor de prijs.

  2. IceCube bestaat uit een kubieke kilometer ijs met lichtsensoren.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Beide berichten beschrijven het meetstation op dezelfde manier.

  3. Het Nobelcomité zegt dat Halzen een venster opende op verre sterrenstelsels.

    Bekijk het antwoord

    Bewering. Zo beschrijft het Nobelcomité zelf wat IceCube betekent; anderen hebben dat niet apart nagekeken.

Nieuwskaart

Belg wint Nobelprijs voor deeltjes die door alles heen vliegen

Wie?
Francis Halzen, Belgisch-Amerikaanse onderzoeker van 82 jaar
Wat?
Hij won de Nobelprijs voor Natuurkunde 2026.
Waar?
IceCube ligt op de Zuidpool.
Wanneer?
Dinsdag 6 oktober 2026
Hoe?
Lichtsensoren in het ijs volgen lichtflitsen.

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)

  • WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
  • AK6 4.2.13-4.2.19 De aarde in de ruimte: planeten, maan, eclipsen aardrijkskunde
  • GS4 5.2.1 Het verschil tussen bron en bewijs geschiedenis
  • GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis

Kennisanker

Een sterrenstelsel is een enorme groep sterren; onze zon hoort bij de Melkweg. AK6 4.2.13-4.2.19 De aarde in de ruimte: planeten, maan, eclipsen

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 5) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
  • Beoordelen (vraag 6) · GS4 5.2.1 Het verschil tussen bron en bewijs

Feit of mening?

GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Met IceCube kunnen onderzoekers neutrino's opvangen van zeer energierijke processen ver in het heelal.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Belg wint Nobelprijs met ijs op de Zuidpool

Een computer (AI) hielp dit verhaal schrijven. Zo werkt Weetwat

Francis Halzen is een Belgisch-Amerikaanse onderzoeker van 82. Hij kreeg de Nobelprijs voor Natuurkunde.

Een oudere man met bril kijkt door een lange houten buis, een replica van een telescoop, in een grote zaal.
Francis Halzen kijkt door een replica van de telescoop van Galilei (archiefbeeld) Foto: Mauro.mezzetto, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons

Dat werd bekend op dinsdag 6 oktober. De Nobelprijs is een van de bekendste prijzen ter wereld.

Halzen onderzocht neutrino's. Dat zijn piepkleine deeltjes die bijna overal dwars doorheen vliegen. Ze gaan zelfs door je lichaam, zonder dat je het merkt.

Halzen zag dat het ijs van de Zuidpool daarbij kan helpen. Als een neutrino heel zelden een atoomkern raakt, dan ontstaat er een lichtflits. Sensoren in het ijs kunnen die flits volgen. Dat meetstation heet IceCube.

Dit leer je ook op school Aan de Zuidpool is het het hele jaar door ijskoud.

Waarom is dit belangrijk?

De Nobelprijs wordt elk jaar uitgereikt voor belangrijk werk. Dit jaar gaat hij naar iemand die werkt aan neutrino's.

Moeilijke woorden

Nobelprijs
Een van de bekendste prijzen ter wereld. Hij wordt elk jaar uitgereikt voor belangrijk werk.
neutrino's
Piepkleine deeltjes die bijna overal dwars doorheen vliegen.
Zuidpool
De koudste plek onderaan de aarde, met heel veel ijs.
Sensoren
Toestellen die iets opmerken en meten.

Hoe weten we dit?

6 bronnen

Dit is zeker

  • Francis Halzen won de Nobelprijs voor Natuurkunde 2026.
  • Dat werd bekend op dinsdag 6 oktober.
  • IceCube is ijs op de Zuidpool met sensoren.

Dit zeggen mensen

  • Het Nobelcomité zegt dat Halzen de deur opende naar verre sterrenstelsels.

Hier haalden we het nieuws

  • Het Laatste Nieuws
  • VRT NWS
  • Knack
  • De Morgen
  • Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen
  • ROB-tv

Wat weten we zeker?

In dit verhaal geven we alleen feiten. Een feit kun je nagaan. Weet jij hoe?

  • Francis Halzen won de Nobelprijs voor Natuurkunde 2026.

    Hoe weten we dat?

    Twee bronnen melden dezelfde winnaar.

  • De winnaar werd op dinsdag 6 oktober 2026 bekendgemaakt.

    Hoe weten we dat?

    De Zweedse academie maakte het openbaar, en twee berichten geven die dag.

  • Neutrino's vliegen door ons lichaam zonder dat we het voelen.

    Hoe weten we dat?

    Natuurkundigen hebben dat met metingen aangetoond, en twee bronnen leggen het uit.

Nieuwskaart

Belg wint Nobelprijs met ijs op de Zuidpool

Wie?
Francis Halzen, een Belgisch-Amerikaanse onderzoeker van 82
Wat?
Hij won de Nobelprijs voor Natuurkunde.
Waar?
IceCube ligt op de Zuidpool.
Wanneer?
Dinsdag 6 oktober 2026
Hoe?
Sensoren in het ijs volgen een lichtflits.

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Kort (6 tot 8 jaar)

Kennisanker

Aan de Zuidpool is het het hele jaar door ijskoud. AK4 4.2.8-4.2.10 Weer, klimaat en extreem weer

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 5) · NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden)

Feit of mening?

NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “De Nobelprijs wordt elk jaar uitgereikt voor belangrijk werk. Dit jaar gaat hij naar iemand die werkt aan neutrino's.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Meer nieuws

Een kale vulkaanberg met een wolkje bij de top, die uit de diepblauwe zee omhoog steekt.
WetenschapZondag 18 oktober

Een vulkaan en de mensen onder de asOverleven onder meters as na een vulkaanuitbarsting

Een vulkaan in Japan barstte heel lang geleden uit. Onderzoekers vonden uit wat er toen met de mensen gebeurde.Ongeveer 7.300 jaar geleden barstte in Japan een enorme vulkaan uit. Nieuw onderzoek laat zien dat het lot van de mensen verschilde van plek tot plek.
Roze en groene gaswolken met pilaren van gas en stof, omringd door veel kleine sterren in de ruimte. Illustratiefoto
RuimteDinsdag 20 oktober

Een 3D-model van een gaswolkEen 3D-model van een gaswolk in Orion

Onderzoekers maakten een nieuw 3D-model van de Orionbar. Dat is een rug van gas en stof in de ruimte.Onderzoekers maakten een nieuw driedimensionaal model van de Orionbar, een rug van gas en stof in de Orionnevel. Het model toont hoe licht de chemie in zo'n wolk verandert.

Foto: illustratiefoto
Een speelkaart met vier ratten die in een houten bootje roeien onder een stralende zon.
CultuurDinsdag 20 oktober

Kaarten uit de kluis in TurnhoutZeldzame speelkaarten komen uit de kluis

In Turnhout opent een nieuwe tentoonstelling over verzamelkaarten. Je ziet er kaarten van Magic, Pokémon en Lorcana.Het Speelkaartenmuseum in Turnhout opent op zaterdag 5 december 2026 een nieuwe tentoonstelling over trading card games. Die heet 'From the Vault – Magic, Pokémon, Lorcana'.