Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het nieuws, uitgelegdDinsdag 20 oktober 2026

Hoe oud ben je?

Dan kies ik de juiste verhalen voor jou. Je kunt het altijd veranderen.

België Maandag 12 oktober

Veel treinen en programma's vallen weg door staking

Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Op maandag 12 oktober werd er in België gestaakt bij de openbare diensten. De socialistische vakbond had de staking georganiseerd.

Een grijs met oranje tram van lijn 19 rijdt over de rails tussen bomen in een straat in Brussel.
Een tram van lijn 19 in Brussel (archiefbeeld) Foto: William Murphy, CC BY-SA 2.0 via Wikimedia Commons

Daardoor reden er minder treinen. Drie op de tien IC-treinen reden niet, en bijna alle P-treinen werden geschrapt. Dat zijn treinen die in de spitsuren extra rijden. Ook de dienstregeling van De Lijn en van de Brusselse vervoersmaatschappij was verstoord.

De openbare omroep schrapte bijna alle tv- en radioprogramma's. Er werd ook gestaakt in scholen, de kinderopvang, de afvalophaling en bij Bpost.

De federale regering wil tegen 2029 ongeveer 10 miljard euro minder uitgeven. Hieronder lees je wat drie groepen erover zeggen. Premier Bart De Wever zei op donderdag 8 oktober dat er nu meteen bespaard moet worden. Volgens hem dreigt er anders een financiële crisis. Zonder besparingen begint de rente op de schuld volgens zijn cijfers al in 2029 als een sneeuwbal steeds sneller te groeien.

De socialistische vakbond zegt dat de openbare diensten te weinig geld krijgen en dat er nieuwe ingrepen in de begroting dreigen.

De christelijke vakbond ACV Openbare Diensten riep niet op tot staking. Op tientallen plaatsen voerde ze wel actie, met een petitie voor sterke openbare diensten. Volgens ACV Openbare Diensten maken de besparingen het werk zwaarder en de dienstverlening slechter. Het geld voor de begroting moet volgens die vakbond ergens anders vandaan komen dan van de werknemers.

Dit leer je ook op school In België maakt het parlement de wetten en voert de regering ze uit.

Waarom is dit belangrijk?

Veel mensen merkten de staking, in de trein, op school, in de kinderopvang en bij de post. De regering beslist over de begroting, en de vakbonden denken daar anders over.

Moeilijke woorden

vakbond
Een groep werknemers die voor elkaar opkomt.
regering
De groep ministers die een land of een deel ervan bestuurt.
begroting
Een plan dat zegt hoeveel geld er is en waaraan het uitgegeven wordt.
spitsuren
De momenten waarop de meeste mensen tegelijk onderweg zijn, zoals 's ochtends en 's avonds.
rente
Het geld dat je extra betaalt omdat je geld hebt geleend.

Hoe weten we dit?

10 bronnen

Dit is zeker

  • Op maandag 12 oktober werd er gestaakt bij de openbare diensten.
  • De socialistische vakbond organiseerde de staking; de christelijke vakbond riep er niet toe op.
  • Drie op de tien IC-treinen reden niet en bijna alle P-treinen werden geschrapt.
  • De federale regering wil tegen 2029 ongeveer 10 miljard euro minder uitgeven.

Dit zeggen mensen

  • Premier Bart De Wever zegt dat er nu meteen bespaard moet worden, anders dreigt een financiële crisis.
  • De socialistische vakbond zegt dat de openbare diensten te weinig geld krijgen.
  • ACV Openbare Diensten zegt dat het werk in de openbare diensten zwaarder en de dienstverlening slechter wordt.

Hier haalden we het nieuws

  • BRUZZ
  • ACV Openbare Diensten
  • Business AM
  • Het Laatste Nieuws
  • RTV
  • Ring TV
  • De Morgen
  • Krant van West-Vlaanderen
  • P-Magazine
  • The Brussels Times

Feit, mening of bewering?

  • Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
  • Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
  • Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.

Tik op Feit, Mening of Bewering.

  1. Drie op de tien IC-treinen reden niet.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Drie bronnen melden dit cijfer over de IC-treinen.

  2. Premier Bart De Wever zegt dat de rente op de schuld zonder besparingen al in 2029 steeds sneller groeit.

    Bekijk het antwoord

    Bewering. Het is een voorspelling van de premier, geen nagegaan feit.

  3. De openbare diensten krijgen te weinig geld.

    Bekijk het antwoord

    Mening. Wat te weinig is, vindt de socialistische vakbond. Dat is een oordeel.

  4. Het geld voor de begroting moet ergens anders vandaan komen.

    Bekijk het antwoord

    Mening. ACV Openbare Diensten vindt dit; waar geld vandaan moet komen, is een keuze.

Nieuwskaart

Veel treinen en programma's vallen weg door staking

Wie?
De socialistische vakbond
Wat?
Staking bij de openbare diensten, met minder treinen en programma's
Waar?
België
Wanneer?
Maandag 12 oktober
Waarom?
Vakbond: te weinig geld. Premier: anders dreigt een financiële crisis.
Hoe?
Zonder besparingen groeit de rente volgens De Wever als een sneeuwbal

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)

  • GS6 5.3.1 Democratie: regering, parlement, rechtbank, wetten, grondwet geschiedenis
  • GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis
  • NL6 1.1.5 Vergelijken hoe verschillende mensen over hetzelfde denken Nederlands

Kennisanker

In België maakt het parlement de wetten en voert de regering ze uit. GS6 5.3.1 Democratie: regering, parlement, rechtbank, wetten, grondwet

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 5, 6) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
  • Beoordelen (vraag 7) · GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven

Feit of mening?

GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Veel mensen merkten de staking, in de trein, op school, in de kinderopvang en bij de post. De regering beslist over de begroting, en de vakbonden denken daar anders over.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Minder treinen door een staking

Een computer (AI) hielp dit verhaal schrijven. Zo werkt Weetwat

Op maandag 12 oktober werd er gestaakt bij de openbare diensten. Daardoor reden er veel minder treinen.

Een grijs met oranje tram van lijn 19 rijdt over de rails tussen bomen in een straat in Brussel.
Een tram van lijn 19 in Brussel (archiefbeeld) Foto: William Murphy, CC BY-SA 2.0 via Wikimedia Commons

De socialistische vakbond had de staking georganiseerd. Een vakbond is een groep werknemers die voor elkaar opkomt. Ook op school en bij de post werd er gestaakt. De radio van de openbare omroep speelde vooral muziek, want bijna alle programma's werden geschrapt.

De socialistische vakbond zegt dat de openbare diensten te weinig geld krijgen. De christelijke vakbond riep niet op tot een staking. Maar volgens hem moet het geld niet van de werknemers en de diensten komen.

De federale regering wil voor de begroting tegen 2029 gaan besparen. Premier Bart De Wever zegt dat er nu bespaard moet worden. Volgens hem dreigt anders een financiële crisis. Zonder besparingen groeit de rente op de schuld volgens hem steeds sneller.

Dit leer je ook op school In België mogen mensen betogen om te laten horen wat ze vinden.

Waarom is dit belangrijk?

Op de trein, op school en bij de post merkten mensen de staking. De regering beslist over de begroting, en de vakbonden zijn het daar niet mee eens.

Moeilijke woorden

vakbond
Een groep werknemers die voor elkaar opkomt.
regering
De groep ministers die een land of een deel ervan bestuurt.
begroting
Een plan dat zegt hoeveel geld er is en waaraan het uitgegeven wordt.

Hoe weten we dit?

10 bronnen

Dit is zeker

  • Op maandag 12 oktober werd er gestaakt bij de openbare diensten.
  • De socialistische vakbond organiseerde de staking.
  • Drie op de tien IC-treinen reden niet.
  • De christelijke vakbond riep niet op tot staking.

Dit zeggen mensen

  • Premier Bart De Wever zegt dat er nu meteen bespaard moet worden, anders dreigt een financiële crisis.
  • De socialistische vakbond zegt dat de openbare diensten te weinig geld krijgen.

Hier haalden we het nieuws

  • BRUZZ
  • ACV Openbare Diensten
  • Business AM
  • Het Laatste Nieuws
  • RTV
  • Ring TV
  • De Morgen
  • Krant van West-Vlaanderen
  • P-Magazine
  • The Brussels Times

Feit of mening?

Een feit kun je nagaan. Een mening is wat iemand vindt. Tik op Feit of Mening.

  1. De socialistische vakbond organiseerde de staking.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Drie bronnen melden dat deze vakbond de staking organiseerde.

  2. De openbare diensten krijgen te weinig geld.

    Bekijk het antwoord

    Mening. Wat te weinig is, vindt de socialistische vakbond. Dat is een oordeel.

  3. Het geld voor de begroting moet niet van de werknemers komen.

    Bekijk het antwoord

    Mening. De christelijke vakbond kiest zo; waar geld vandaan moet komen, is een keuze.

  4. Er moet nu meteen bespaard worden.

    Bekijk het antwoord

    Mening. Volgens de premier is er haast. Hoe snel je moet besparen, kun je niet meten.

Nieuwskaart

Minder treinen door een staking

Wie?
De socialistische vakbond
Wat?
Staking bij de openbare diensten
Waar?
België
Wanneer?
Maandag 12 oktober
Waarom?
Volgens de socialistische vakbond krijgen de diensten te weinig geld

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Kort (6 tot 8 jaar)

  • GS4 5.3.1 Democratie: verkiezingen, rechten, plichten, regels geschiedenis
  • NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp Nederlands

Kennisanker

In België mogen mensen betogen om te laten horen wat ze vinden. GS4 5.3.1 Democratie: verkiezingen, rechten, plichten, regels

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 5) · NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden)

Feit of mening?

NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Op de trein, op school en bij de post merkten mensen de staking. De regering beslist over de begroting, en de vakbonden zijn het daar niet mee eens.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Meer nieuws