Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het nieuws, uitgelegdDinsdag 20 oktober 2026

Hoe oud ben je?

Dan kies ik de juiste verhalen voor jou. Je kunt het altijd veranderen.

Wetenschap Zaterdag 17 oktober

Een voorspelling uit 1960 over vrijdag 13 november 2026

Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

In 1960 voorspelde professor Heinz von Foerster oneindig veel mensen op aarde voor vrijdag 13 november 2026. De wereldbevolking groeit al lang trager dan hij en zijn studenten berekenden.

Een zwart-witfoto van een kalende man in een donker pak die een opgerolde papieren rol vasthoudt.
Zwart-witportret van wetenschapper Heinz von Foerster (archiefbeeld) Foto: U of I publicity department, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons

Het artikel verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Science. De titel begon met het Engelse woord Doomsday, dat zoiets als de dag van de ondergang betekent. Von Foerster was een Oostenrijks-Amerikaanse professor en schreef het samen met twee van zijn studenten.

De drie onderzoekers gebruikten 24 schattingen van het aantal mensen op aarde, verspreid over zo'n 2000 jaar. Daaruit bleek dat de groei steeds sneller ging. Volgens hen kwam dat doordat mensen goed samenwerken: meer mensen betekent meer samenwerking en dus nog snellere groei. Bleef dat zo, dan zou het aantal mensen op die vrijdag oneindig worden.

Lange tijd klopten de cijfers vrij goed. Maar rond 1993 bleef de wereldbevolking achter op de voorspelling. Het geboortecijfer in de wereld is nu iets minder dan de helft van dat in 1960.

Er leven nu ruim 8 miljard mensen op aarde, en hun aantal groeit veel trager dan vroeger. In tientallen landen, zoals Zuid-Korea en Japan, maken bevolkingsexperts zich zelfs zorgen omdat er minder kinderen geboren worden.

Joel Cohen is een wiskundig bioloog die al jaren onderzoekt hoe de wereldbevolking verandert. Volgens hem ging de groei het snelst in het begin van de jaren zestig. Dat wist toen nog niemand, zegt hij, ook Von Foerster niet.

Dit leer je ook op school In de wetenschap toets je een voorspelling door ze te vergelijken met nieuwe metingen.

Waarom is dit belangrijk?

De datum uit de voorspelling is vrijdag 13 november 2026. De wereldbevolking groeit nu veel trager dan het artikel uit 1960 berekende.

Moeilijke woorden

voorspelling
Wat iemand denkt dat er later zal gebeuren.
oneindig
Zo veel of zo groot dat het nooit ophoudt.
tijdschrift
Een blad dat regelmatig verschijnt, met artikels over een onderwerp.
wereldbevolking
Alle mensen die samen op de aarde leven.
geboortecijfer
Een getal dat zegt hoeveel kinderen er in een bepaalde tijd geboren worden.

Hoe weten we dit?

5 bronnen

Dit is zeker

  • In 1960 verscheen in Science een artikel dat oneindig veel mensen voorspelde op vrijdag 13 november 2026.
  • Rond 1993 bleef de wereldbevolking achter op die voorspelling.
  • De wereldbevolking groeit nu veel trager dan vroeger.

Dit zeggen mensen

  • Joel Cohen zegt dat de groei het snelst ging in het begin van de jaren zestig, en dat niemand dat toen wist.
  • Bevolkings- en wiskunde-experts zeggen dat de voorspelling niet standhoudt omdat de groei sterk vertraagd is.

Hier haalden we het nieuws

  • Wikipedia
  • LADbible
  • Popular Science
  • The New Daily
  • ScienceDaily

Feit, mening of bewering?

  • Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
  • Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
  • Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.

Tik op Feit, Mening of Bewering.

  1. In 1960 verscheen in het tijdschrift Science een artikel over vrijdag 13 november 2026.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Vier bronnen verwijzen naar hetzelfde artikel in Science uit 1960.

  2. Rond 1993 bleef de wereldbevolking achter op de voorspelling van Von Foerster.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Twee bronnen leggen de echte bevolkingscijfers naast de voorspelling en zien rond 1993 het verschil.

  3. De wereldbevolking telt ruim 8 miljard mensen en groeit veel trager dan vroeger.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Twee bronnen geven ruim 8 miljard mensen en een tragere groei.

  4. Joel Cohen zegt dat in de jaren zestig niemand wist dat de groei toen het snelst ging.

    Bekijk het antwoord

    Bewering. Alleen Cohen zegt dat het toen niemand opviel; niemand anders heeft dat in oude artikels al nagekeken.

Nieuwskaart

Een voorspelling uit 1960 over vrijdag 13 november 2026

Wie?
Heinz von Foerster en twee van zijn studenten
Wat?
Voorspelling: oneindig veel mensen op vrijdag 13 november 2026
Waar?
In het wetenschappelijke tijdschrift Science
Wanneer?
Het artikel verscheen in 1960
Waarom?
Ze dachten dat samenwerking de groei steeds sneller maakte
Hoe?
Met 24 schattingen van de wereldbevolking over zo'n 2000 jaar

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)

  • WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
  • NL4 1.1.8 Beoordelen of de titel bij de tekst past Nederlands
  • GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis

Kennisanker

In de wetenschap toets je een voorspelling door ze te vergelijken met nieuwe metingen. WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4, 5, 6) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Beoordelen (vraag 7) · NL4 1.1.8 Beoordelen of de titel bij de tekst past

Feit of mening?

GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “De datum uit de voorspelling is vrijdag 13 november 2026. De wereldbevolking groeit nu veel trager dan het artikel uit 1960 berekende.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Een oude voorspelling over vrijdag 13 november

Een computer (AI) hielp dit verhaal schrijven. Zo werkt Weetwat

In 1960 voorspelden wetenschappers oneindig veel mensen op vrijdag 13 november 2026. Maar het aantal mensen groeit nu veel trager dan zij berekenden.

Een zwart-witfoto van een kalende man in een donker pak die een opgerolde papieren rol vasthoudt.
Zwart-witportret van wetenschapper Heinz von Foerster (archiefbeeld) Foto: U of I publicity department, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons

Heinz von Foerster was een wetenschapper. Samen met twee studenten bekeek hij hoeveel mensen er vroeger op aarde leefden. Ze zagen dat er steeds sneller mensen bijkwamen. Als dat zo bleef, zou het aantal mensen oneindig worden. Volgens hun berekening zou dat op vrijdag 13 november 2026 gebeuren.

Maar de wereld veranderde. Een tijd later groeide het aantal mensen trager dan de voorspelling. Nu gaat die groei veel trager dan vroeger.

Joel Cohen bestudeert al jaren hoeveel mensen er op aarde zijn. Volgens hem ging de groei het snelst in de vroege jaren zestig. Dat wist toen nog niemand, zegt hij.

Dit leer je ook op school Wetenschappers controleren een voorspelling door ze later te vergelijken met wat echt gebeurt.

Waarom is dit belangrijk?

De datum uit de oude voorspelling is vrijdag 13 november 2026. Het aantal mensen groeit nu veel trager dan toen berekend.

Moeilijke woorden

voorspelling
Wat iemand denkt dat er later zal gebeuren.
wetenschapper
Iemand die door onderzoek nieuwe dingen te weten komt.
oneindig
Zo veel of zo groot dat het nooit ophoudt.
berekening
Een uitkomst die je vindt door te rekenen.

Hoe weten we dit?

5 bronnen

Dit is zeker

  • In 1960 verscheen het artikel met de voorspelling.
  • Het voorspelde oneindig veel mensen op vrijdag 13 november 2026.
  • Het aantal mensen groeit nu veel trager dan vroeger.

Dit zeggen mensen

  • Joel Cohen zegt dat de groei in het begin van de jaren zestig het snelst ging, en dat niemand dat toen wist.

Hier haalden we het nieuws

  • Wikipedia
  • LADbible
  • Popular Science
  • The New Daily
  • ScienceDaily

Wat weten we zeker?

In dit verhaal geven we alleen feiten. Een feit kun je nagaan. Weet jij hoe?

  • Heinz von Foerster maakte in 1960 samen met twee van zijn studenten een artikel voor Science.

    Hoe weten we dat?

    Meerdere bronnen noemen Von Foerster en zijn twee studenten als schrijvers van het artikel.

  • Een artikel uit 1960 berekende dat op 13 november 2026 oneindig veel mensen zouden leven als de groei zo bleef.

    Hoe weten we dat?

    Drie bronnen beschrijven dezelfde berekening en dezelfde datum: 13 november 2026.

  • De wereldbevolking groeit veel trager dan vroeger.

    Hoe weten we dat?

    Twee bronnen tonen met bevolkingscijfers dat de groei sterk vertraagd is.

Nieuwskaart

Een oude voorspelling over vrijdag 13 november

Wie?
Heinz von Foerster en twee studenten
Wat?
Voorspelling van oneindig veel mensen
Wanneer?
Voorspeld voor vrijdag 13 november 2026
Waarom?
De groei gaat nu veel trager dan berekend
Hoe?
Ze bekeken hoeveel mensen er vroeger leefden

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Kort (6 tot 8 jaar)

  • WT4 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
  • NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden) Nederlands

Kennisanker

Wetenschappers controleren een voorspelling door ze later te vergelijken met wat echt gebeurt. WT4 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 5) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 4) · NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden)

Feit of mening?

NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “De datum uit de oude voorspelling is vrijdag 13 november 2026. Het aantal mensen groeit nu veel trager dan toen berekend.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Meer nieuws