Computer verstaat de alarmroepen van herten in Nepal
Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat
In Nepal testten onderzoekers een systeem met kunstmatige intelligentie dat luistert naar alarmroepen van chital-herten. Het systeem tekent daarmee een kaart van plekken waar tijgers of luipaarden kunnen zijn.
Een tijger is een groot roofdier dat herten jaagt. Als een tijger op jacht gaat, geven apen en verschillende soorten herten alarmroepen om de groep te waarschuwen. Van de onderzochte diersoorten reageerde het chital-hert het meest consequent op grote roofdieren.
De onderzoekers volgden de tijgers zelf niet, maar keken hoe prooidieren op tijgers reageren. Mensen kunnen de plekken op de kaart dan beter vermijden. Geluid heeft een voordeel, want je kunt het ook door begroeiing heen en 's nachts opvangen.
Natuurfilmer Casey Anderson schreef mee aan de studie. Volgens hem wilde het team kennis automatiseren die gemeenschappen al gebruiken. Een computer moest dus herkennen wat die mensen al begrepen. Gidsen, boswachters en bewoners bij het leefgebied van wilde dieren kunnen alarmroepen al lang duiden, zegt veldbioloog Ramjan Chaudhary.
Bhadai Tharu is voorzitter van een gemeenschapsbos aan de rand van het Bardiya National Park. Volgens hem begint de waarschuwing vaak bij makaken, die onrustig worden, waarna de herten reageren. Hij vindt dat mensen en tijgers samen moeten kunnen leven. Tijgers spelen volgens hem een rol in het ecosysteem.
In India werkt men ook aan zulke systemen, bijvoorbeeld bij het reservaat Pench. Het idee is dat het systeem sirenes en lichten in nabije dorpen aanzet. Volgens de beschrijving zou het systeem het bos voortdurend kunnen bewaken, terwijl boswachters niet overal tegelijk kunnen zijn.
Dit leer je ook op school Roofdieren eten andere dieren en horen bij het ecosysteem waarin ze leven.
Waarom is dit belangrijk?
Mensen die dicht bij tijgers of luipaarden wonen, kunnen zien welke plekken ze beter vermijden. Gidsen en boswachters kennen die alarmroepen al lang, en nu probeert een computer dat ook.
Moeilijke woorden
- kunstmatige intelligentie
- Computertechniek waarmee een computer dingen leert herkennen, zoals geluiden.
- alarmroepen
- Geluiden die dieren maken om anderen te waarschuwen voor gevaar.
- roofdier
- Een dier dat andere dieren jaagt en opeet.
- begroeiing
- Alle planten, struiken en bomen die ergens groeien.
- leefgebied
- De plek waar een dier woont en eten vindt.
- ecosysteem
- Alle planten, dieren en hun omgeving die op elkaar inwerken.
Hoe weten we dit?
Eén bron
Dit staat in de bron
- Onderzoekers testten in Nepal een systeem dat naar de alarmroepen van chital-herten luistert.
- Het systeem tekent op een kaart de plekken waar tijgers of luipaarden kunnen zijn.
- De onderzoekers keken hoe prooidieren op tijgers reageren.
Dit zeggen mensen
- Casey Anderson, medeauteur van de studie, zegt dat het team kennis van gemeenschappen wilde automatiseren.
- Bhadai Tharu zegt dat mensen en tijgers samen moeten kunnen leven.
- De beschrijving van het Indiase plan zegt dat het systeem het bos voortdurend zou kunnen bewaken.
Hier haalden we het nieuws
- EcoPortal
- Mongabay
Feit, mening of bewering?
- Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
- Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
- Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.
Tik op Feit, Mening of Bewering.
-
Onderzoekers in Nepal testten een systeem dat naar alarmroepen van herten luistert.
Twee bronnen vertellen dit allebei.
Bekijk het antwoord
Feit. Twee bronnen vertellen dit allebei.
-
Casey Anderson zegt dat het team kennis van gemeenschappen wilde automatiseren.
Alleen Anderson vertelt wat het doel van het team was. Niemand anders heeft dat nagegaan.
Bekijk het antwoord
Bewering. Alleen Anderson vertelt wat het doel van het team was. Niemand anders heeft dat nagegaan.
-
Mensen en tijgers moeten samen kunnen leven.
Dat vindt Tharu. Wat er moet gebeuren is een oordeel dat je niet kunt meten.
Bekijk het antwoord
Mening. Dat vindt Tharu. Wat er moet gebeuren is een oordeel dat je niet kunt meten.
-
Het systeem tekent een kaart met plekken waar tijgers of luipaarden kunnen zijn.
Twee bronnen beschrijven dezelfde kaart.
Bekijk het antwoord
Feit. Twee bronnen beschrijven dezelfde kaart.
0 van de 4 juist
Test jezelf
1 van 6
-
Wie? Opzoeken Welk dier reageerde het meest consequent op grote roofdieren?
Van de onderzochte soorten reageerde het chital-hert het meest consequent.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Wat? Opzoeken Wat tekent het systeem op een kaart?
Het systeem tekent plekken die mensen beter vermijden omdat daar roofdieren kunnen zijn.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Waar? Opzoeken In welk land testten onderzoekers het systeem?
De test gebeurde in Nepal.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Waarom? Nadenken Waarom kan een computer met de roepen van herten tijgers opsporen?
De alarmroepen verraden dat een roofdier in de buurt is.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Hoe? Nadenken Hoe zoeken de onderzoekers de plekken van tijgers?
De onderzoekers volgden de tijgers niet zelf, maar keken naar de reactie van prooidieren.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Oordelen De beschrijving van het Indiase plan zegt: 'Het systeem zou het bos voortdurend kunnen bewaken.' Is dat een feit, een mening of een bewering?
Het is een verwachting die enkel gezegd is en nog niet nagegaan.
0 van de 6 juist
Nieuwskaart
Computer verstaat de alarmroepen van herten in Nepal
- Wie?
- Onderzoekers en chital-herten
- Wat?
- Een computersysteem luistert naar alarmroepen en tekent een kaart
- Waar?
- Nepal
- Waarom?
- Herten waarschuwen elkaar met alarmroepen voor tijgers
- Hoe?
- Door te letten op hoe prooidieren op tijgers reageren
Weetwat · Het nieuws, uitgelegd
Voor de klas voor leerkrachten
Sluit aan bij
Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)
- WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
- GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis
- WT6 3.2.1-3.2.8 Biodiversiteit, ecosystemen en de impact van mensen wetenschap en techniek
Kennisanker
Roofdieren eten andere dieren en horen bij het ecosysteem waarin ze leven. WT6 3.2.1-3.2.8 Biodiversiteit, ecosystemen en de impact van mensen
Quiz: leesvaardigheden
- Opzoeken (vraag 1, 2, 3) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
- Afleiden (vraag 4, 5) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
- Beoordelen (vraag 6) · GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven
Feit of mening?
GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid
Nieuwskaart
Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.
Bespreek
Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Mensen die dicht bij tijgers of luipaarden wonen, kunnen zien welke plekken ze beter vermijden. Gidsen en boswachters kennen die alarmroepen al lang, en nu probeert een computer dat ook.” Wat denken jullie?
Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten
