Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Het nieuws, uitgelegdDinsdag 20 oktober 2026

Hoe oud ben je?

Dan kies ik de juiste verhalen voor jou. Je kunt het altijd veranderen.

Dieren Dinsdag 6 oktober

Oude krokodil uit hetzelfde gesteente als de Sfinx krijgt naam

Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Onderzoekers hebben een nieuwe, uitgestorven krokodil beschreven. De fossielen komen uit gesteente in Egypte dat ook voor de Grote Sfinx werd gebruikt.

De Grote Sfinx van Gizeh, een groot stenen beeld met een mensenhoofd en leeuwenlijf, onder een blauwe lucht.
Illustratiefoto: de Grote Sfinx van Gizeh in de woestijn, niet van dit verhaal Foto: MusikAnimal, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons

De krokodil heet Herugavialis cairensis en hoort bij de gavialen, een soort krokodil. Zijn fossielen komen uit de Mokattam-formatie in Egypte. Dat gesteente werd gebruikt voor de Grote Sfinx bij Gizeh. Het is ongeveer 45 miljoen jaar oud, veel ouder dan de Sfinx zelf, die ongeveer 5000 jaar oud is.

De fossielen werden ongeveer honderd jaar geleden gevonden, in de jaren 1920. Toen deelde men ze in bij een andere groep krokodillen, Tomistoma. Nu bekeken onderzoekers een bijna volledige schedel met een CT-scan. Die scan liet verschillen zien, en daarom kreeg de krokodil een eigen groepsnaam. Paul Burke van het Zweedse Museum voor Natuurlijke Historie leidde de studie, samen met Philip Mannion van University College London.

De schedel mist de punt van de snuit, zoals de Grote Sfinx zijn neus mist. De onderzoekers noemden de krokodil daarom naar de Egyptische god Heru. Volgens hen heeft Heru misschien de Sfinx geïnspireerd.

Paul Burke zegt dat het gebied rond de Middellandse Zee veel verschillende krokodillen had, ook gavialen. De studie verscheen in het tijdschrift Royal Society Open Science.

Dit leer je ook op school De oude Egyptenaren leefden in de oudheid, de periode die na de prehistorie komt.

Waarom is dit belangrijk?

Met een CT-scan konden onderzoekers fossielen van honderd jaar geleden opnieuw bekijken. Daardoor kreeg deze krokodil een eigen groepsnaam.

Moeilijke woorden

uitgestorven
Er leven geen dieren van deze soort meer.
gesteente
Rots, de harde stof waaruit bergen en stenen bestaan.
schedel
De botten van het hoofd.
gavialen
Een soort krokodil.
Sfinx
Een heel groot standbeeld in Egypte.

Hoe weten we dit?

3 bronnen

Dit is zeker

  • Onderzoekers beschrijven een nieuwe uitgestorven krokodil, Herugavialis cairensis.
  • Het gesteente uit Egypte is ongeveer 45 miljoen jaar oud.
  • Op de CT-scan van de schedel zagen onderzoekers dat de krokodil anders is dan Tomistoma.

Dit zeggen mensen

  • Volgens de onderzoekers heeft Heru misschien de Sfinx geïnspireerd.
  • Paul Burke zegt dat het gebied rond de Middellandse Zee veel verschillende krokodillen had.

Hier haalden we het nieuws

  • Wikipedia
  • The National
  • Down To Earth

Feit, mening of bewering?

  • Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
  • Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
  • Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.

Tik op Feit, Mening of Bewering.

  1. De fossielen komen uit de Mokattam-formatie, het gesteente waaruit ook de Grote Sfinx gemaakt is.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Drie bronnen noemen de Mokattam-formatie, het gesteente van de Grote Sfinx.

  2. Het gesteente met de fossielen is ongeveer 45 miljoen jaar oud.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Twee berichten geven allebei dezelfde ouderdom van het gesteente: 45 miljoen jaar.

  3. De schedel van Herugavialis mist de punt van de snuit, zoals de Grote Sfinx zijn neus mist.

    Bekijk het antwoord

    Feit. Twee bronnen beschrijven allebei de ontbrekende snuitpunt van de schedel.

  4. Paul Burke zegt dat het gebied rond de Middellandse Zee veel soorten krokodillen had, ook gavialen.

    Bekijk het antwoord

    Bewering. Dat er rond de Middellandse Zee zoveel krokodillen leefden, zegt Paul Burke; anderen hebben het nog niet nagegaan.

Nieuwskaart

Oude krokodil uit hetzelfde gesteente als de Sfinx krijgt naam

Wie?
Paul Burke en Philip Mannion en hun team
Wat?
Een nieuwe uitgestorven krokodil
Waar?
Gesteente van de Mokattam-formatie in Egypte
Wanneer?
Het gesteente is ongeveer 45 miljoen jaar oud
Waarom?
Naam Heru: de snuitpunt mist, zoals de neus van de Sfinx
Hoe?
Met een CT-scan van de schedel

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)

  • GS6 5.2.7 De zes historische periodes geschiedenis
  • GS4 5.2.1 Het verschil tussen bron en bewijs geschiedenis
  • GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis
  • WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek

Kennisanker

De oude Egyptenaren leefden in de oudheid, de periode die na de prehistorie komt. GS6 5.2.7 De zes historische periodes

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4, 6) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 5) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
  • Beoordelen (vraag 7) · GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven

Feit of mening?

GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Met een CT-scan konden onderzoekers fossielen van honderd jaar geleden opnieuw bekijken. Daardoor kreeg deze krokodil een eigen groepsnaam.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Krokodil uit hetzelfde gesteente als de Sfinx

Een computer (AI) hielp dit verhaal schrijven. Zo werkt Weetwat

Onderzoekers hebben een nieuwe krokodil beschreven die uitgestorven is. Zijn botten zaten in steen uit Egypte.

De Grote Sfinx van Gizeh, een groot stenen beeld met een mensenhoofd en leeuwenlijf, onder een blauwe lucht.
Illustratiefoto: de Grote Sfinx van Gizeh in de woestijn, niet van dit verhaal Foto: MusikAnimal, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons

De krokodil is heel oud, ongeveer 45 miljoen jaar. Het gesteente waarin zijn botten zaten, werd ook voor de Sfinx gebruikt. De Sfinx is een heel groot standbeeld in Egypte.

Mensen vonden de botten al ongeveer honderd jaar geleden. Toen dachten ze dat het een andere krokodil was. Maar een scan van de schedel liet verschillen zien.

De schedel mist de punt van de snuit. Dat lijkt op de Sfinx, want die mist zijn neus. Daarom kreeg de krokodil de naam van de Egyptische god Heru.

Dit leer je ook op school De Sfinx werd gemaakt lang voor de geboorte van Christus.

Waarom is dit belangrijk?

Met een scan konden onderzoekers oude fossielen opnieuw bekijken, en zo kreeg deze krokodil een eigen naam.

Moeilijke woorden

uitgestorven
Er leven geen dieren van deze soort meer.
schedel
De botten van het hoofd.
Sfinx
Een heel groot standbeeld in Egypte.

Hoe weten we dit?

3 bronnen

Dit is zeker

  • Onderzoekers beschrijven een nieuwe uitgestorven krokodil.
  • De botten zaten in gesteente uit Egypte dat ook voor de Sfinx werd gebruikt.
  • Een scan van de schedel liet verschillen zien.

Dit zeggen mensen

  • De onderzoekers zeggen dat de god Heru misschien de Sfinx geïnspireerd heeft.

Hier haalden we het nieuws

  • Wikipedia
  • The National
  • Down To Earth

Wat weten we zeker?

In dit verhaal geven we alleen feiten. Een feit kun je nagaan. Weet jij hoe?

  • Onderzoekers beschrijven een nieuwe krokodil die uitgestorven is.

    Hoe weten we dat?

    Drie verschillende bronnen melden de nieuwe uitgestorven krokodil.

  • De botten van de krokodil zaten in hetzelfde soort gesteente als waaruit de Sfinx gemaakt is.

    Hoe weten we dat?

    Meerdere bronnen schrijven dat het gesteente hetzelfde is als dat van de Sfinx.

  • Op een scan zagen onderzoekers dat de schedel anders is dan bij de krokodillen waarbij hij eerst hoorde.

    Hoe weten we dat?

    Twee berichten vertellen allebei wat de scan van de schedel toonde.

Nieuwskaart

Krokodil uit hetzelfde gesteente als de Sfinx

Wie?
Onderzoekers
Wat?
Een nieuwe uitgestorven krokodil
Waar?
In gesteente uit Egypte, ook gebruikt voor de Sfinx
Wanneer?
Het gesteente is ongeveer 45 miljoen jaar oud
Waarom?
Naam Heru: de snuitpunt mist, zoals de neus van de Sfinx
Hoe?
Met een scan van de schedel

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Kort (6 tot 8 jaar)

  • GS4 5.2.9-5.2.11 Tijd: verleden, heden, toekomst, periode, duur geschiedenis
  • NL4 1.1.7 De tekst verbinden met wat je al weet Nederlands
  • NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden) Nederlands

Kennisanker

De Sfinx werd gemaakt lang voor de geboorte van Christus. GS4 5.2.9-5.2.11 Tijd: verleden, heden, toekomst, periode, duur

Quiz: leesvaardigheden

  • Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 5) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
  • Afleiden (vraag 4) · NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden)

Feit of mening?

NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Met een scan konden onderzoekers oude fossielen opnieuw bekijken, en zo kreeg deze krokodil een eigen naam.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Meer nieuws