Webb vindt waarschijnlijk lucht rond een planeet vol lava
Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat
De James Webb-ruimtetelescoop vond sterk bewijs voor een atmosfeer rond een planeet vol lava. Die planeet heet HD 3167 b en ligt ongeveer 154 lichtjaar ver weg.
HD 3167 b is een rotsachtige superaarde en een lavawereld. De planeet staat extreem dicht bij haar ster. Ze draait in ongeveer één aardse dag rond die ster. Ze ligt in het sterrenbeeld Vissen.
Webb keek met infrarood licht naar de planeet toen ze achter haar ster schoof. Zo kon de telescoop zien hoeveel warmte de planeet uitstraalt. De dagkant bleek merkbaar koeler dan het maximum voor een planeet zonder lucht. Volgens de onderzoekers heeft de planeet daarom waarschijnlijk een atmosfeer.
Het is de koudste lavawereld waarvoor tot nu toe tekenen van een atmosfeer zijn gevonden. Waaruit die atmosfeer bestaat, is nog onzeker. De studie stond in The Astrophysical Journal Letters. Onderzoeker Brandon Park Coy leidde ze, samen met Edwin Kite.
Het onderzoek is de eerste van een programma dat tien extreem hete lavawerelden bestudeert. Volgens de onderzoekers lijken lavawerelden misschien op de jonge aarde. Toen had de aarde een oceaan van magma. Kite zegt dat deze planeten te heet zijn voor leven.
Dit leer je ook op school Mercurius is de planeet die het dichtst bij de zon staat.
Waarom is dit belangrijk?
Zo leren onderzoekers meer over rotsplaneten die ver van ons staan.
Moeilijke woorden
- lichtjaar
- De afstand die licht in één jaar aflegt. Dat is heel erg ver.
- atmosfeer
- De laag lucht rond de aarde.
- superaarde
- Een rotsplaneet die groter is dan de aarde.
- ruimtetelescoop
- Een grote kijker die in de ruimte hangt om ver weg te kijken.
- infrarood
- Een soort licht dat je niet ziet, maar dat warmte meet.
Hoe weten we dit?
2 bronnen
Dit is zeker
- Webb vond sterk bewijs voor een atmosfeer rond HD 3167 b.
- De dagkant is koeler dan het maximum zonder atmosfeer.
- Waaruit de atmosfeer bestaat, is nog onzeker.
Dit zeggen mensen
- De onderzoekers zeggen dat de planeet waarschijnlijk een atmosfeer heeft.
- Kite zegt dat deze planeten te heet zijn voor leven.
Hier haalden we het nieuws
- Universe Today
- ScienceDaily
Feit, mening of bewering?
- Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
- Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
- Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.
Tik op Feit, Mening of Bewering.
-
Webb, een ruimtetelescoop, vond rond de planeet HD 3167 b sterk bewijs voor een atmosfeer.
Twee berichten melden allebei het bewijs voor een atmosfeer rond HD 3167 b.
Bekijk het antwoord
Feit. Twee berichten melden allebei het bewijs voor een atmosfeer rond HD 3167 b.
-
HD 3167 b draait in ongeveer één aardse dag rond haar ster.
Meer dan één bron geeft dezelfde tijd voor een rondje rond de ster: ongeveer één dag.
Bekijk het antwoord
Feit. Meer dan één bron geeft dezelfde tijd voor een rondje rond de ster: ongeveer één dag.
-
De dagkant van HD 3167 b blijft merkbaar onder de hoogste temperatuur van een planeet zonder lucht.
Over die koelere dagkant zijn twee bronnen het eens.
Bekijk het antwoord
Feit. Over die koelere dagkant zijn twee bronnen het eens.
-
De onderzoekers zeggen dat lavawerelden misschien lijken op de jonge aarde, toen die een oceaan van magma had.
Of lavawerelden echt op de jonge aarde lijken, kun je onderzoeken, maar de onderzoekers hebben het nog niet nagegaan.
Bekijk het antwoord
Bewering. Of lavawerelden echt op de jonge aarde lijken, kun je onderzoeken, maar de onderzoekers hebben het nog niet nagegaan.
0 van de 4 juist
Test jezelf
1 van 6
-
Wie? Opzoeken Welke telescoop deed de waarnemingen?
De James Webb-ruimtetelescoop keek naar de planeet.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Wat? Opzoeken Wat vond het onderzoek?
Er is sterk bewijs voor een atmosfeer, niet voor leven.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Waar? Opzoeken Hoe ver ligt HD 3167 b ongeveer van de aarde?
De planeet ligt ongeveer 154 lichtjaar van de aarde.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Waarom? Nadenken Waarom denken de onderzoekers aan een atmosfeer?
De dagkant is koeler dan het maximum voor een planeet zonder lucht.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Hoe? Opzoeken Hoe mat Webb de warmte van de planeet?
Webb keek met infrarood licht toen de planeet achter haar ster schoof.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Oordelen Welke titel past het best bij het verhaal?
Het verhaal gaat over het bewijs voor een atmosfeer rond HD 3167 b. Over leven staat er niets gevonden, en het sterrenbeeld is maar een detail.
0 van de 6 juist
Nieuwskaart
Webb vindt waarschijnlijk lucht rond een planeet vol lava
- Wie?
- De Webb-telescoop en onderzoekers van Chicago
- Wat?
- Sterk bewijs voor een atmosfeer rond HD 3167 b
- Waar?
- HD 3167 b, 154 lichtjaar van de aarde
- Waarom?
- De dagkant is koeler dan zonder atmosfeer.
- Hoe?
- Infrarood licht meten toen de planeet achter haar ster schoof.
Weetwat · Het nieuws, uitgelegd
Voor de klas voor leerkrachten
Sluit aan bij
Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)
- AK6 4.2.13-4.2.19 De aarde in de ruimte: planeten, maan, eclipsen aardrijkskunde
- NL4 1.1.8 Beoordelen of de titel bij de tekst past Nederlands
- GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis
- WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
Kennisanker
Mercurius is de planeet die het dichtst bij de zon staat. AK6 4.2.13-4.2.19 De aarde in de ruimte: planeten, maan, eclipsen
Quiz: leesvaardigheden
- Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 5) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
- Afleiden (vraag 4) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
- Beoordelen (vraag 6) · NL4 1.1.8 Beoordelen of de titel bij de tekst past
Feit of mening?
GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid
Nieuwskaart
Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.
Bespreek
Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Zo leren onderzoekers meer over rotsplaneten die ver van ons staan.” Wat denken jullie?
Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten
