Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Hoe oud ben je?

Dan kies ik de juiste verhalen voor jou. Je kunt het altijd veranderen.

Lynxen dopen een konijn in de drinkbak

Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

In Spanje filmden camera's Iberische lynxen die een gevangen konijn in een drinkbak onderdompelden. Onderzoekers beschrijven dat gedrag in een studie.

Een Iberische lynx die in het wild op de grond staat (archiefbeeld) Foto: Diego Delso, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons

De Iberische lynx is een wilde kat die in Spanje en Portugal leeft. In de Montes de Toledo hangen cameravallen. Dat zijn camera's die automatisch filmen als een dier voorbijkomt. De drinkbakken staan er voor dieren in het droge landschap en kwamen toevallig in beeld, volgens SpaceDaily.

Een lynx ving een konijn en dompelde het onder in de drinkbak. Daarna haalde ze het eruit om het op te eten of aan haar jongen te voeren. Dat gebeurde acht keer, in de periode 2020 tot 2025. Vijf verschillende vrouwtjes deden het, bij vijf verschillende waterbakken. Het waren altijd vrouwtjes.

Volgens elDiario.es zag men het voor het eerst op 9 augustus 2020, bij een vrouwtje met de naam Naia. In de duidelijkste opnames blijft het konijn volgens diezelfde bron minstens 60 seconden onder water. Bij andere lynxen in Spanje en Portugal is dit gedrag volgens elDiario.es niet gezien.

Volgens de studie is het de eerste keer dat zulk gedrag bij een roofdier op beeld staat. De studie verscheen in het tijdschrift Ecology, onder leiding van José Jiménez van de onderzoeksorganisatie CSIC. Bij proeven met dode konijnen koelde een nat konijn sneller af, volgens elDiario.es. Jiménez zegt dat die resultaten 'exploratief' zijn. Ze geven volgens hem alleen een hypothese en geen bewezen verklaring.

Dit leer je ook op school Een hypothese is een idee dat wetenschappers nog moeten testen.

Waarom is dit belangrijk?

Onderzoekers hebben gedrag van een roofdier op beeld gekregen dat volgens de studie nog nooit zo gefilmd was.

Moeilijke woorden

cameravallen: Camera's die automatisch filmen als een dier voorbijkomt.
roofdier: Een dier dat andere dieren vangt om ze op te eten.
hypothese: Een idee over de verklaring dat nog niet bewezen is.
studie: Een onderzoek waarin wetenschappers opschrijven wat ze ontdekt hebben.

Hoe weten we dit?

Eén bron

Dit staat in de bron

Camera's in Spanje filmden het gedrag acht keer, bij vijf verschillende vrouwtjes.
Alle lynxen die dit deden waren vrouwtjes.
De studie verscheen in het tijdschrift Ecology.

Dit zeggen mensen

José Jiménez (CSIC) zegt dat de resultaten van de proeven exploratief zijn en alleen een hypothese geven, geen bewezen verklaring.

Hier haalden we het nieuws

elDiario.es
SpaceDaily
PetaPixel
Mongabay

Feit, mening of bewering?

Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.

Tik op Feit, Mening of Bewering.

Alle lynxen die dit deden waren vrouwtjes.

Bekijk het antwoord
Feit. Drie verschillende bronnen vermelden dit allemaal.
De studie verscheen in het tijdschrift Ecology.

Bekijk het antwoord
Feit. Over het tijdschrift zijn meerdere bronnen het eens, dus dat is nagegaan.
Het gedrag werd acht keer vastgelegd, door vijf verschillende vrouwtjes.

Bekijk het antwoord
Feit. Het aantal keren en het aantal dieren komen in meer dan één bron voor.
José Jiménez zegt dat de proeven alleen een hypothese geven.

Bekijk het antwoord
Bewering. Dat zegt Jiménez zelf over zijn proeven, en een echte verklaring moet nog bewezen worden.

Test jezelf

1 van 6

Wie? Opzoeken Welke lynxen deden dit?
Wat? Opzoeken Wat deden de lynxen met het gevangen konijn?
Waar? Opzoeken Waar hingen de camera's die dit filmden?
Wanneer? Opzoeken Uit welke periode komen de beelden?
Hoe? Nadenken Hoe kwam het gedrag in beeld?
Oordelen José Jiménez zegt: 'De resultaten van de proeven geven alleen een hypothese.' Is dat een feit, een mening of een bewering?

Nieuwskaart

Lynxen dopen een konijn in de drinkbak

Wie?: Vrouwtjes van de Iberische lynx
Wat?: Ze doopten gevangen konijnen onder in drinkbakken
Waar?: Montes de Toledo, Spanje
Wanneer?: Beelden uit de periode 2020 tot 2025
Hoe?: Cameravallen filmden het acht keer

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)

WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis
ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid ICT

Kennisanker

Een hypothese is een idee dat wetenschappers nog moeten testen. WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken

Quiz: leesvaardigheden

Opzoeken (vraag 1, 2, 3, 4) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
Afleiden (vraag 5) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
Beoordelen (vraag 6) · GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven

Feit of mening?

GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Onderzoekers hebben gedrag van een roofdier op beeld gekregen dat volgens de studie nog nooit zo gefilmd was.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Lynx dompelt konijn onder in water

Een computer (AI) hielp dit verhaal schrijven. Zo werkt Weetwat

Een lynx is een wilde kat. Camera's filmden hoe lynxen een konijn in een drinkbak onderdompelden.

Cameravallen in de Montes de Toledo in Spanje filmden dat gedrag. Een lynx ving een konijn en hield het in het water. Daarna haalde ze het eruit. Het was om het op te eten of aan haar jongen te geven.

Het gebeurde acht keer, en het waren altijd vrouwtjes. De studie zegt dat een roofdier dit nog nooit eerder zo op beeld had.

Bij proeven met dode konijnen koelde een nat konijn sneller af. Dat meldt elDiario.es. Onderzoeker José Jiménez zegt dat de proeven alleen een idee geven. Een bewezen uitleg is het niet.

Dit leer je ook op school Wetenschappers kijken goed en meten om nieuwe dingen over dieren te leren.

Waarom is dit belangrijk?

Onderzoekers zagen gedrag van een roofdier dat volgens de studie nog nooit zo gefilmd was.

Moeilijke woorden

cameravallen: Camera's die automatisch filmen als een dier voorbijkomt.
roofdier: Een dier dat andere dieren vangt om ze op te eten.
studie: Een onderzoek waarin wetenschappers opschrijven wat ze ontdekt hebben.

Hoe weten we dit?

Eén bron

Dit staat in de bron

Camera's filmden het gedrag acht keer.
Alle lynxen die het deden waren vrouwtjes.
De studie verscheen in het tijdschrift Ecology.

Dit zeggen mensen

José Jiménez zegt dat de proeven alleen een hypothese geven, geen bewezen verklaring.

Hier haalden we het nieuws

elDiario.es
SpaceDaily
PetaPixel
Mongabay

Wat weten we zeker?

In dit verhaal geven we alleen feiten. Een feit kun je nagaan. Weet jij hoe?

Cameravallen filmden lynxen die een konijn in een drinkbak onderdompelden.

Hoe weten we dat?
Drie bronnen melden dat de camera's dit filmden.
Alle lynxen die dit deden waren vrouwtjes.

Hoe weten we dat?
Drie bronnen noemen alleen vrouwtjes.
De studie verscheen in het tijdschrift Ecology.

Hoe weten we dat?
Twee bronnen melden waar de studie verscheen.

Nieuwskaart

Lynx dompelt konijn onder in water

Wie?: Vrouwtjes van de Iberische lynx
Wat?: Ze doopten een konijn in een drinkbak
Waar?: Montes de Toledo in Spanje
Hoe?: Cameravallen filmden het vanzelf

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Kort (6 tot 8 jaar)

WT4 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden) Nederlands

Kennisanker

Wetenschappers kijken goed en meten om nieuwe dingen over dieren te leren. WT4 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken

Quiz: leesvaardigheden

Opzoeken (vraag 1, 2, 3) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
Afleiden (vraag 4) · NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden)

Feit of mening?

NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Onderzoekers zagen gedrag van een roofdier dat volgens de studie nog nooit zo gefilmd was.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Meer nieuws

Een chital-hert met een groot gewei en witte vlekken staat in de schaduw op het gras.

DierenDinsdag 20 oktober

Herten waarschuwen voor tijgersComputer verstaat de alarmroepen van herten in Nepal

In Nepal luistert een computer naar herten, want zij waarschuwen elkaar voor tijgers. Zo weten mensen waar een tijger kan zijn.In Nepal testten onderzoekers een systeem met kunstmatige intelligentie dat luistert naar alarmroepen van chital-herten. Het systeem tekent daarmee een kaart van plekken waar tijgers of luipaarden kunnen zijn.

Roze en groene gaswolken met pilaren van gas en stof, omringd door veel kleine sterren in de ruimte.

Illustratiefoto

RuimteDinsdag 20 oktober

Een 3D-model van een gaswolkEen 3D-model van een gaswolk in Orion

Onderzoekers maakten een nieuw 3D-model van de Orionbar. Dat is een rug van gas en stof in de ruimte.Onderzoekers maakten een nieuw driedimensionaal model van de Orionbar, een rug van gas en stof in de Orionnevel. Het model toont hoe licht de chemie in zo'n wolk verandert.

Foto: illustratiefoto

Een speelkaart met vier ratten die in een houten bootje roeien onder een stralende zon.

CultuurDinsdag 20 oktober

Kaarten uit de kluis in TurnhoutZeldzame speelkaarten komen uit de kluis

In Turnhout opent een nieuwe tentoonstelling over verzamelkaarten. Je ziet er kaarten van Magic, Pokémon en Lorcana.Het Speelkaartenmuseum in Turnhout opent op zaterdag 5 december 2026 een nieuwe tentoonstelling over trading card games. Die heet 'From the Vault – Magic, Pokémon, Lorcana'.