Een laser maakt kleine eiwitten beter zichtbaar
Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat
Natuurkundigen van de universiteit van Berkeley bouwden een laserfaseplaat in een elektronenmicroscoop. Daarmee willen ze kleine moleculen scherper in beeld brengen.
Een elektronenmicroscoop vergroot ongeveer 10.000 keer meer dan een microscoop met gewoon licht. Toch zijn kleine moleculen, zoals de meeste menselijke eiwitten, nog niet duidelijk te zien met cryo-elektronenmicroscopie. Die techniek wordt sinds ongeveer tien jaar gebruikt en heeft het onderzoek naar eiwitten veranderd.
De natuurkundigen voegden een laserfaseplaat toe, onder leiding van hoogleraar Holger Müller. Volgens Berkeley News is de laser de meest intense, gefocuste continue laser ter wereld. Hij verandert de fase van de elektronenbundel. Dat geeft meer contrast bij kleine moleculen zoals hemoglobine en bij delen van cellen, zoals de celkern en de mitochondriën.
Het idee komt uit de lichtmicroscopie. Faseconstrast werd bijna 100 jaar geleden ontdekt en kreeg in 1953 een Nobelprijs. Het onderzoek verscheen volgens Berkeley News op donderdag 11 juni 2026 in het tijdschrift Science.
Müller zegt dat de meeste eiwitten van mensen en dieren te klein zijn voor de huidige methodes. Hij denkt dat de laserfaseplaat die beperking zou moeten wegnemen. De universiteit zegt dat eiwitten tot een derde van de grootte van de huidige moeilijke gevallen duidelijk te zien zouden zijn.
Bridget Carragher van Biohub zegt dat cryo-ET een grote stap vooruit in contrast nodig heeft. Volgens haar is een cel vol, als een bos waarin je één blaadje zoekt.
Dit leer je ook op school Bij eerlijk onderzoek kunnen anderen de metingen opnieuw doen.
Waarom is dit belangrijk?
Eiwitten zitten in al onze cellen. Betere beelden kunnen onderzoekers helpen om te zien hoe ze eruitzien.
Moeilijke woorden
- eiwit
- Een eiwit is een heel klein bouwsteentje in het lichaam.
- Nobelprijs
- Een van de bekendste prijzen ter wereld. Hij wordt elk jaar uitgereikt voor belangrijk werk.
- contrast
- Het verschil tussen lichte en donkere plekken, waardoor je iets beter ziet.
- moleculen
- Heel kleine deeltjes waaruit alles is opgebouwd.
- elektronenmicroscoop
- Een microscoop die elektronen gebruikt in plaats van licht om heel kleine dingen te bekijken.
Hoe weten we dit?
Eén bron
Dit staat in de bron
- Natuurkundigen van UC Berkeley voegden een laserfaseplaat toe aan een elektronenmicroscoop.
- Holger Müller leidde de ontwikkeling.
- Cryo-EM kan nog geen duidelijke beelden maken van kleine moleculen.
Dit zeggen mensen
- Holger Müller zegt dat de laserfaseplaat de beperkingen voor kleine eiwitten zou moeten wegnemen.
- De universiteit zegt dat de laserfaseplaat een grote invloed zal hebben op cryo-ET.
- Bridget Carragher zegt dat cryo-ET een grote stap vooruit in contrast nodig heeft.
Hier haalden we het nieuws
- Berkeley News (UC Berkeley)
- EurekAlert! (persbericht Universiteit Göttingen)
- Lawrence Berkeley National Laboratory
- ScienceDaily
Test jezelf
1 van 6
-
Wie? Opzoeken Wie leidde de ontwikkeling van de laserfaseplaat?
Holger Müller, hoogleraar natuurkunde aan UC Berkeley, leidde het werk.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Wat? Opzoeken Wat voegden de natuurkundigen toe aan de elektronenmicroscoop?
Ze voegden een laserfaseplaat toe.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Wanneer? Opzoeken Wanneer verscheen het onderzoek volgens Berkeley News in Science?
Het onderzoek verscheen volgens Berkeley News op donderdag 11 juni 2026.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Waarom? Nadenken Waarom zijn veel menselijke eiwitten nu moeilijk te zien?
Cryo-EM kan nog geen duidelijke beelden maken van kleine moleculen, waaronder de meeste menselijke eiwitten.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Hoe? Nadenken Hoe zorgt de laser voor meer contrast?
De laser werkt in op de elektronenbundel en verandert de fase ervan, wat meer contrast geeft.
Kijk nog eens in de tekst. Toon waar het staat
-
Oordelen De universiteit zegt: 'Met de laserfaseplaat zouden eiwitten tot een derde van de huidige grootte duidelijk te zien zijn.' Is dat een feit, een mening of een bewering?
De universiteit zegt het, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.
0 van de 6 juist
Nieuwskaart
Een laser maakt kleine eiwitten beter zichtbaar
- Wie?
- Natuurkundigen van UC Berkeley, geleid door Holger Müller
- Wat?
- Een laserfaseplaat toegevoegd aan een elektronenmicroscoop
- Waar?
- Universiteit van Berkeley, Amerika
- Wanneer?
- Onderzoek verscheen volgens Berkeley News op 11 juni 2026
- Waarom?
- Kleine moleculen hebben meer contrast nodig
- Hoe?
- Een laser verandert de fase van de elektronenbundel
Weetwat · Het nieuws, uitgelegd
Voor de klas voor leerkrachten
Sluit aan bij
Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)
- WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
- GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis
- ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid ICT
Kennisanker
Bij eerlijk onderzoek kunnen anderen de metingen opnieuw doen. WT6 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken
Quiz: leesvaardigheden
- Opzoeken (vraag 1, 2, 3) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
- Afleiden (vraag 4, 5) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
- Beoordelen (vraag 6) · GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven
Nieuwskaart
Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.
Bespreek
Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Eiwitten zitten in al onze cellen. Betere beelden kunnen onderzoekers helpen om te zien hoe ze eruitzien.” Wat denken jullie?
Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten
