Proefversie. Weetwat wordt nog getest. De verhalen zijn geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

Hoe oud ben je?

Dan kies ik de juiste verhalen voor jou. Je kunt het altijd veranderen.

Giftige doornappel duikt steeds vaker op

Dit verhaal is geschreven met hulp van AI. Zo werkt Weetwat

De doornappel is een plant waarvan alle delen giftig zijn, en je ziet hem almaar vaker. Afvalbeheerder IOK vraagt inwoners van de Kempen om hem te verwijderen.

Een doornappelplant met een bloem en bladeren (archiefbeeld) Foto: No machine-readable author provided. Taka assumed (based on copyright…, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons

Alle delen van de doornappel zijn giftig, voor mens en dier. Volgens RTV kan contact met de plant een droge mond, verwijde pupillen, hartkloppingen, verwardheid en hallucinaties geven. Volgens RTV kan iemand er in het ergste geval aan doodgaan. Katleen Mertens van het IOK zegt dat de plant hartkloppingen en hallucinaties kan veroorzaken.

De gemeente Lille noemt de plant een giftige invasieve exoot. Dat is een plant of dier uit een ander gebied dat zich snel verspreidt en de natuur kan schaden.

Je verwijdert de plant op een speciale manier. Eerst trek je een stevige plastic zak over de plant en dan trek je hem uit de grond. Zo verspreiden de zaden zich niet. Volgens RTV raadt men ook aan om handschoenen te dragen.

De plant gaat in een goed gesloten zak naar het recyclagepark. Daar meld je aan de parkwachter dat je doornappel bij hebt. De zak hoort bij het grofvuil. Particulieren met kleine hoeveelheden betalen het lagere tarief van gemengd tuinafval.

De plant mag niet bij het gft, het tuinafval of het restafval. De zaden overleven de hitte van het composteren. In de Kempen wordt huisvuil niet verbrand, maar verwerkt in een installatie die de zaden niet vernietigt.

Dit leer je ook op school Planten die uit een ander gebied komen, kunnen de eigen planten en dieren verdringen.

Waarom is dit belangrijk?

Inwoners van de Kempen worden gevraagd de plant zelf te verwijderen. Ze moeten hem apart weggooien, want gewone afvalverwerking vernietigt de zaden niet.

Moeilijke woorden

recyclagepark: Een plek waar je gesorteerd afval brengt, zodat het opnieuw gebruikt kan worden.
restafval: Afval dat je niet apart kunt sorteren of recycleren.
invasieve exoot: Een plant of dier uit een ander gebied dat zich snel verspreidt en de natuur kan schaden.
hallucinaties: Dingen zien of horen die er niet echt zijn.
afvalbeheerder: Een bedrijf dat zorgt dat afval wordt opgehaald en verwerkt.

Hoe weten we dit?

2 bronnen

Dit is zeker

De doornappel is giftig voor mens en dier.
De plant komt steeds vaker voor.
De plant hoort niet bij gft, tuinafval of restafval.
De zaden overleven composteren.

Dit zeggen mensen

Katleen Mertens van het IOK zegt dat de plant hartkloppingen en hallucinaties kan veroorzaken.
De gemeente Lille zegt dat de doornappel een giftige invasieve exoot is.

Hier haalden we het nieuws

Gemeentebestuur Mol
Gemeente Laakdal
Gemeente Lille
VRT NWS
RTV

Feit, mening of bewering?

Een feit is nagegaan, door verschillende bronnen.
Een mening is wat iemand vindt: mooi, goed, slecht, te duur.
Een bewering zegt iemand, maar anderen hebben het nog niet nagegaan.

Tik op Feit, Mening of Bewering.

De plant mag niet bij het gft, het tuinafval of het restafval.

Bekijk het antwoord
Feit. Drie bronnen noemen dezelfde regel.
Het IOK zegt dat de doornappel hartkloppingen en hallucinaties kan veroorzaken.

Bekijk het antwoord
Bewering. Dit is wat het IOK zegt over de plant, en het is nog niet door anderen nagegaan.
De gemeente Lille zegt dat de doornappel een giftige invasieve exoot is.

Bekijk het antwoord
Bewering. Alleen de gemeente Lille noemt de plant zo, anderen hebben dit niet nagegaan.

Test jezelf

1 van 6

Wie? Opzoeken Wie vraagt inwoners om de doornappel te verwijderen?
Wat? Opzoeken Wat is de doornappel?
Waar? Opzoeken Waar gaat de plant in een gesloten zak naartoe?
Waarom? Nadenken Waarom mag de plant niet bij het restafval?
Hoe? Nadenken Hoe voorkom je dat de zaden zich verspreiden bij het uittrekken?
Oordelen De gemeente Lille zegt dat de doornappel een invasieve exoot is. Is dat een feit, een mening of een bewering?

Nieuwskaart

Giftige doornappel duikt steeds vaker op

Wie?: Afvalbeheerder IOK en inwoners van de Kempen
Wat?: Het IOK vraagt om de giftige doornappel te verwijderen
Waar?: In de Kempen, via het recyclagepark
Waarom?: De plant is zeer giftig en komt steeds vaker voor
Hoe?: Zak over de plant, uittrekken, gesloten zak naar recyclagepark

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Lang (9 tot 12 jaar)

WT6 3.2.1-3.2.8 Biodiversiteit, ecosystemen en de impact van mensen wetenschap en techniek
GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven geschiedenis
ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid ICT

Kennisanker

Planten die uit een ander gebied komen, kunnen de eigen planten en dieren verdringen. WT6 3.2.1-3.2.8 Biodiversiteit, ecosystemen en de impact van mensen

Quiz: leesvaardigheden

Opzoeken (vraag 1, 2, 3) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
Afleiden (vraag 4, 5) · NL6 1.1.3 Expliciete en impliciete informatie combineren (afleiden)
Beoordelen (vraag 6) · GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven

Feit of mening?

GS6 5.2.5 Feit of mening? Vragen over perspectieven · ICT6 8.2.7 Bronnen beoordelen op betrouwbaarheid

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Inwoners van de Kempen worden gevraagd de plant zelf te verwijderen. Ze moeten hem apart weggooien, want gewone afvalverwerking vernietigt de zaden niet.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Een giftige plant om uit te trekken

Een computer (AI) hielp dit verhaal schrijven. Zo werkt Weetwat

De doornappel is een plant die heel giftig is. Afvalbeheerder IOK vraagt mensen in de Kempen om hem weg te halen.

De doornappel is giftig voor mensen en voor dieren. Alle delen van de plant zijn giftig. Je ziet hem ook steeds vaker.

Wil je hem verwijderen, dan trek je eerst een stevige plastic zak over de plant. Daarna trek je hem uit de grond. Zo vallen de zaden niet op de grond.

De plant gaat in een goed gesloten zak naar het recyclagepark. Daar zeg je tegen de parkwachter dat je doornappel bij hebt. Je gooit hem niet bij het restafval, want de zaden gaan dan niet kapot.

Dit leer je ook op school Planten kunnen zich verspreiden met zaden.

Waarom is dit belangrijk?

Mensen in de Kempen worden gevraagd de plant zelf te verwijderen. Ze moeten hem op een speciale manier weggooien.

Moeilijke woorden

recyclagepark: Een plek waar je gesorteerd afval brengt, zodat het opnieuw gebruikt kan worden.
restafval: Afval dat je niet apart kunt sorteren of recycleren.
afvalbeheerder: Een bedrijf dat zorgt dat afval wordt opgehaald en verwerkt.

Hoe weten we dit?

2 bronnen

Dit is zeker

De doornappel is giftig voor mens en dier.
De plant komt steeds vaker voor.
De plant hoort niet bij het restafval of het tuinafval.

Hier haalden we het nieuws

Gemeentebestuur Mol
Gemeente Laakdal
Gemeente Lille
VRT NWS
RTV

Wat weten we zeker?

In dit verhaal geven we alleen feiten. Een feit kun je nagaan. Weet jij hoe?

De doornappel is giftig voor mens en dier.

Hoe weten we dat?
Twee bronnen melden dit allebei.
De plant komt steeds vaker voor.

Hoe weten we dat?
Drie bronnen zeggen dit allemaal.
De plant mag niet bij het restafval.

Hoe weten we dat?
Drie bronnen noemen deze regel.

Test jezelf

1 van 4

Wie? Opzoeken Wie vraagt om de doornappel te verwijderen?
Wat? Opzoeken Wat is de doornappel?
Waar? Opzoeken Waar brengt je de plant in een gesloten zak naartoe?
Hoe? Nadenken Waarom trek je eerst een plastic zak over de plant?

Nieuwskaart

Een giftige plant om uit te trekken

Wie?: Afvalbeheerder IOK en inwoners van de Kempen
Wat?: Het IOK vraagt om de giftige doornappel te verwijderen
Waar?: In de Kempen
Hoe?: Met een plastic zak uittrekken, naar het recyclagepark

Weetwat · Het nieuws, uitgelegd

Voor de klas voor leerkrachten

Sluit aan bij

Minimumdoelen basisonderwijs, versie Kort (6 tot 8 jaar)

WT4 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken wetenschap en techniek
NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden) Nederlands
GS4 5.2.7 Oorzaken en gevolgen uitleggen geschiedenis

Kennisanker

Planten kunnen zich verspreiden met zaden. WT4 3.6.1-3.6.4 Hoe wetenschappers onderzoeken

Quiz: leesvaardigheden

Opzoeken (vraag 1, 2, 3) · NL4 1.1.5 Informatie opzoeken in een tekst
Afleiden (vraag 4) · NL4 1.1.6 Informatie combineren tot een conclusie (afleiden)

Feit of mening?

NL4 1.1.9 Verwoorden wie wat denkt over het onderwerp

Nieuwskaart

Het verhaal in één schema (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe), ook om af te drukken. Het komt na de quiz.

Bespreek

Waarom is dit nieuws belangrijk? Weetwat zegt: “Mensen in de Kempen worden gevraagd de plant zelf te verwijderen. Ze moeten hem op een speciale manier weggooien.” Wat denken jullie?

Sluit aan bij de doelen, dekt ze niet volledig: een artikel oefent een stukje van een doel. Meer voor leerkrachten

Meer nieuws

Een groep bruine honingzwammen groeit op de bast van een boomstam.

NatuurWoensdag 21 oktober

Een paddenstoel heeft een geheim onder de grondOnder de paddenstoel zit een groot netwerk

Een paddenstoel is maar een klein stukje van een schimmel. De rest zit verborgen onder de grond.Een paddenstoel is maar een klein stukje van een schimmel. Het grootste deel blijft verborgen onder de grond.

BelgiëDonderdag 22 oktober

Storm Austen: sommige feesten gaan naar binnenStorm Austen: sommige feestjes verhuizen naar binnen

Op vrijdag 23 oktober trekt storm Austen over België. Daarom gaat het feest van de jeugdbeweging soms naar binnen.Op vrijdag 23 oktober trekt storm Austen over België. Daardoor verhuizen op sommige plaatsen de feestjes voor de Dag van de Jeugdbeweging naar binnen.

Een oranje zon met een felle witte vlek waar een kleine zonnevlam uitbarst.

RuimteDonderdag 22 oktober

Lichtlinten op de zonLichtlinten verklappen hoe een zonnevlam werkt

Op de zon gebeuren soms grote lichtflitsen. Dat heet een zonnevlam. Wetenschappers onderzochten hoe zo'n vlam er van dichtbij uitziet.Wetenschappers bestudeerden de fijne structuur van lichtlinten bij een zonnevlam. Hoe grilliger de rand van zo'n lint is, hoe sterker de straling.